In Alkmaar kun je de schilderijen vergelijken van vrienden Gestel en De Smet, bohemien en expressionist

In dit artikel:

Een tentoonstelling in Alkmaar werpt nieuw licht op Leo Gestel (1881-1941) en zijn vriendschap met de Vlaamse schilder Gustave De Smet (1877-1943). Gestel is tegenwoordig nog redelijk goed verkoopbaar, maar krijgt relatief weinig kunsthistorische aandacht. Zijn reputatie lijdt mogelijk onder zijn veelzijdigheid: in de eerste decennia van de twintigste eeuw wisselde hij regelmatig van stijl en onderwerp.

Gestel maakte deel uit van de Amsterdamse bohème rond de Jan Steenzolder in de Tweede Jan Steenstraat, waar kunstenaars als Jan Sluijters, Piet Mondriaan, Else Berg en Mommie Schwarz samenkwamen. Later werd hij, mede door zijn verblijf in Bergen, verbonden met de Bergense School. Zijn werk veranderde sterk: na expressieve, kleurrijke landschappen uit onder meer Mallorca versoberde zijn palet in Bergen tot bruinen, zwarten en groenen.

De Smet verbleef tijdens de Eerste Wereldoorlog in Nederland. De tentoonstelling laat zien hoe beide kunstenaars elkaar beïnvloedden. Hun landschappen Boerderij van Gestel (1916) en Hoeve met hooimijt van De Smet (1917) vertonen overeenkomsten in kleurgebruik en compositie: warme oranjes en groenen, met gebouwen en bomen die vrijwel het hele beeldvlak vullen.

Na een periode van afzonderlijke reizen kwamen de kunstenaars tussen 1925 en 1927 opnieuw bij elkaar. Twee naakten maken vervolgens juist hun verschillen duidelijk. In Liggend naakt (1929) benadert Gestel het lichaam hoekig en kubistisch, terwijl De Smets De zomer (1925) volkser en karikaturaler is en richting het surrealisme neigt. De directe vergelijking biedt een verfrissend perspectief op hun uiteenlopende stijlen.