Imker: Bijen doen niets

In dit artikel:

Bijenkasten in de zon: imkers proeven trots en zorgen. In Kootwijkerbroek haalt imker Gerard van de Braak van De Valksche Bijenhof een raat uit de kast om te laten zien dat volkeren meestal rustig zijn; zijn medewerker Berthil Woudenberg werkt zomers zonder pak en zegt dat bijen alleen uit zelfverdediging steken. Beide mannen benadrukken hun liefde voor het vak, de verbondenheid met de natuur en het ambachtelijk werk dat bijenkasten, controle en het oogsten van honing omvat.

De imkerij begon vijftien jaar geleden met drie volken in een schuurtje en groeide uit tot ongeveer 500 volken die samen circa 25.000 kilo honing per jaar leveren. De honing wordt via honingonline.nl in de Benelux verkocht; naast vijf vaste medewerkers werken scholieren en een zorgboerderij mee aan het inpakken. Behalve honing produceren bijen ook propolis, een natuurlijk ontsmettingsmiddel voor de kast.

Imkers worden echter geconfronteerd met meerdere bedreigingen. Klimaatverandering helpt invasieve soorten zoals de Aziatische hoornaar op noordwaartse trekken; deze soort, inmiddels aangetroffen in Zeeland en Brabant, kan hele bijenvolken uitroeien. Daarnaast bestaat discussie met natuurorganisaties: sommige willen honingbijen weren uit beschermde gebieden zoals de Veluwse heide, uit vrees voor verdringing van solitaire bijen. Van de Braak en Woudenberg houden dit voor een verkeerd beeld: ze zien honingbijen en solitaire soorten als al eeuwen samenlevend met verschillende bloemvoorkeuren en weinig directe concurrentie.

De zaak raakt aan grotere kwesties: bestuiving door bijen is essentieel voor veel gewassen (niet alleen fruit), en onderzoek wijst op ernstige voedselverliesrisico’s bij bijensterfte. Imkers ervaren kansen en voldoening, maar voelen zich ook steeds kwetsbaarder door aantasting van leefgebieden en nieuwe plagen — wat hun betrokkenheid bij het behoud van bijen en hun ambacht alleen maar groter maakt.