IMF kraakt 'NAVO-taks' van kabinet-Jetten: hogere belasting slecht voor werkenden

In dit artikel:

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) waarschuwt dat de belastingmaatregelen in het coalitieakkoord van het kabinet-Jetten vooral de druk op werken verhogen en de economie kunnen schaden. In een beoordeling die woensdag bij De Nederlandsche Bank is gepresenteerd, merkt het IMF op dat de voorgestelde inkomensindexatiebeperking en hogere sociale premies (de zogeheten vrijheidsbijdrage) de arbeidskosten optrekken, de prikkel om te werken verminderen en daarmee arbeidsparticipatie en gewerkte uren ondermijnen — een zorglijke ontwikkeling in een land met lage werkloosheid, veel vacatures en demografische vergrijzing.

Concreet staat er een lastenverzwaring voor werkenden gepland van 1,5 miljard euro in 2027, oplopend tot 3,4 miljard in 2028; bedrijven leveren daarnaast via een NAVO-taks circa 1,7 miljard bij om extra defensie-uitgaven te dekken. Het IMF vindt zulke belastingverhogingen op arbeid verstorend en pleit er in plaats daarvan voor om vergroting van opbrengsten meer te zoeken in minder verstorende heffingen, zoals de geplande btw-verhoging op de sierteelt en een suikertaks.

Naast fiscale adviezen signaleert het IMF structurele knelpunten: onvoldoende capaciteit van het elektriciteitsnet belemmert elektrificatie, uitrol van hernieuwbare energie en de concurrentiekracht van de industrie. Ook blijven onduidelijkheden rond stikstofregels investeringen in industrie, infrastructuur en woningbouw in de weg staan. Positief is het IMF over de relatief lage staatsschuld en het gerichte energiecompensatiepakket van het kabinet.

Het rapport waarschuwt verder voor oplopende inflatie — in het basisscenario rond 2,9% dit jaar en 2,5% in 2027–2028, maar bij een aanhoudende energiecrisis kan inflatie snel naar boven bijstellen. Tot slot beveelt het IMF geleidelijke afbouw van de hypotheekrenteaftrek, striktere leennormen, versnelling van vergunningprocedures en een grondige hervorming van de huurmarkt aan, inclusief sterkere prikkels voor private bouwers in het middensegment om het woningtekort duurzaam aan te pakken.