Imane Khelif draagt erfelijke mannelijke kenmerken bij zich
In dit artikel:
In de achtste finale van de Olympische Spelen in Parijs legde de Italiaanse Angela Carini al na 46 seconden het lood neer tegen Algerijn Imane Khelif, die later goud behaalde. Carini trok zich terug omdat ze zware klappen kreeg en de wedstrijd als oneerlijk ervoer. De confrontatie bracht opnieuw de discussie over geslacht en sporteligheid in het openbaar, omdat Khelif in 2023 door de International Boxing Association (IBA) was geschorst nadat geslachtstests volgens die bond aangaven dat hij niet aan de klassieke criteria voor een biologische vrouw voldoet.
De IBA verbood Khelif deelname aan door haar georganiseerde toernooien omdat chromosoomanalyses uit 2022 en 2023, uitgevoerd door een geaccrediteerd laboratorium in New Delhi, volgens publicaties aantonen dat Khelif een mannelijk karyotype (XY‑markers) heeft. Khelif ontkende herhaaldelijk mannelijke genetische kenmerken en heeft aanvankelijk niet tegen de IBA‑beslissing geprotesteerd. De kwestie escaleerde tot een botsing tussen de IBA en het Internationaal Olympisch Comité (IOC): de IBA handhaafde strikte chromosoomcriteria (XX) voor vrouwelijke competitie, terwijl het IOC sinds 2014 afstand heeft genomen van geslachtstests en die als discriminerend bestempelt. Daardoor kon Khelif toch in Parijs meedoen.
Het olympische succes van Khelif leidde tot felle reacties internationaal: commentatoren en publieke figuren uitten hun verontwaardiging over de vermeende aantasting van de vrouwensport. In de media ontstond eveneens controverse: sommige reguliere titels, waaronder de Volkskrant, namen Khelifs eigen presentatie als vrouw onverkort over en bestempelden critici als reactionair. Critici — onder wie Caroline Franssen, voorzitter van de vrouwenorganisatie Voorzij — zeggen dat die berichtgeving ideologisch is gestuurd en wijzen op het belang van duidelijke biologische criteria om oneerlijke deelname door mannen te voorkomen. Zij stelt dat eenvoudige genetische tests uitsluitsel kunnen geven en verwijt media dat dissidente meningen worden weggezet of genegeerd.
De verhoudingen binnen de bokswereld veranderden: de IBA raakte in diskrediet door beschuldigingen van corruptie en ethische tekortkomingen, waarna enkele landen zich afscheidden en World Boxing ontstond. Bij het meest recente wereldkampioenschap van World Boxing in Liverpool (september 2025) nam Khelif niet deel omdat hij weigerde de door die bond ingevoerde PCR‑geslachtstest te ondergaan. Volgens berichten heeft Khelif zich in de afgelopen week bereid getoond genetische testen te laten uitvoeren, maar alleen onder auspiciën van het IOC; dat zou mogelijk zijn weg openen voor deelname aan toekomstige WK‑wedstrijden.
Kort samengevat draait de zaak rond Khelif om de spanning tussen biologische criteria en veranderende beleidskeuzes van sportorganisaties, de interpretatie van wetenschappelijke bevindingen, en een felle media‑ en maatschappelijke discussie over eerlijkheid in vrouwensport. De zaak heeft geleid tot bestuurlijke breuken in het boksen en laat zien hoe gevoelig en weinig consensusrijk het vraagstuk van geslacht en competitie blijft.