'Ik roep "Sieg", dan roepen jullie "Mund".' Alles für Deutschland

In dit artikel:

In Saksen-Anhalt, een kleine deelstaat in het oosten van Duitsland, ruikt de Alternative für Deutschland (AfD) volgens deze analyse aan een historische doorbraak: de partij staat al geruime tijd bovenaan in de peilingen en mikt daar zelfs op een absolute meerderheid. Dat is opvallend, omdat de deelstaat – met steden als Maagdenburg en Halle – wordt gezien als een proeftuin waar de AfD haar meest radicale koers kan uitrollen.

De partij presenteert zich met een tienpuntenplan dat in de eerste dagen van een eventuele regeringsperiode snel uitgevoerd moet worden. Daarin wil de AfD onder meer de publieke omroep afbouwen, asielzoekers direct uitzetten, vluchtelingen verplicht aan het werk zetten, subsidies aan politieke en maatschappelijke projecten schrappen en regenboogvlaggen op scholen verbieden. Ook komen er voorstellen voorbij voor strengere ordehandhaving, meer nationaal erfgoed in het onderwijs, minder steun voor hernieuwbare energie en zelfs het terugdraaien van klimaatbeleid en sancties tegen Rusland.

Lijsttrekker Ulrich Siegmund, geboren in 1990, geldt als gezicht van deze koers. Hij begon ooit bij de CDU, maar schoof binnen de AfD steeds verder op naar rechts. In het artikel wordt hij neergezet als iemand die weinig afstand houdt tot extreemrechtse symboliek en die het verleden van nazi-Duitsland liever relativeert dan centraal stelt. Tegelijkertijd krijgt hij kritiek omdat hij ook zijn familie zou hebben geholpen aan een baan binnen de partijpolitieke omgeving.

De kern van het stuk is een waarschuwing: de AfD wordt neergezet als een bedreiging voor democratie en rechtsstaat, met een mix van sociaal klinkende beloften en uitgesproken vijanddenken tegen migranten, andersdenkenden en minderheden. Volgens de auteur laat de opmars in Duitsland zien dat extreemrechts niet langer een marginaal verschijnsel is, en dat ook Nederland die ontwikkeling niet kan negeren.