'Ik laat niet gebeuren dat we al die normale spaarders een belasting laten betalen', zei Heinen. Zijn plan halveert hun vrijstelling bijna

In dit artikel:

De Raad van State heeft vernietigend geoordeeld over de zogenoemde box 3-novelle van minister Eelco Heinen (VVD) en staatssecretaris Eelco Eerenberg. Het voorstel voor een tijdelijk belastingstelsel voor vermogen is volgens de Raad te gehaast opgesteld, deels achterhaald en onvoldoende onderbouwd. Daardoor zouden de Tweede en Eerste Kamer het niet zorgvuldig kunnen beoordelen.

Het kabinet vroeg het advies al aan voordat de uitvoeringstoets van de Belastingdienst beschikbaar was. Die dienst concludeert inmiddels dat de novelle in elk geval in 2028 niet uitvoerbaar is. Voor het tijdelijke hybride stelsel zouden 252 extra medewerkers en ongeveer 31 miljoen euro aan uitvoeringskosten nodig zijn, terwijl de Belastingdienst al zwaar belast is. Bovendien kunnen banken in 2028 en mogelijk 2029 bepaalde gegevens over beleggingswinsten niet tijdig aanleveren. Belastingplichtigen zouden die informatie dan zelf moeten invullen.

Ook juridisch ziet de Raad van State risico’s. Het voorstel behandelt rechtstreeks aangehouden crypto anders dan crypto in een beleggingsfonds: het eerste zou jaarlijks worden belast op basis van waardestijging, terwijl het tweede pas bij verkoop wordt belast. Volgens de Raad is dat onderscheid onvoldoende gerechtvaardigd en kwetsbaar gezien de eerdere rechtszaken over box 3. De Hoge Raad verklaarde het oude stelsel in 2021 onrechtmatig, waarna de overheid nog steeds bezig is met herstel voor gedupeerde spaarders.

De novelle verlaagt het heffingvrije vermogen per 2027 van 59.357 naar 30.846 euro per persoon. Tegelijk stijgt het forfaitaire rendement voor overige bezittingen, zoals beleggingen, naar 7,87 procent. In het beoogde nieuwe stelsel zou het heffingsvrije resultaat vanaf 2028 dalen van 1.800 naar 1.000 euro. Een eerder aangekondigde bescherming van kleine spaarders is volgens de Raad niet in het wetsvoorstel uitgewerkt. Daardoor is het plan incompleet en ontbreekt een adequate financiële dekking.

Het kabinet wil een deel van het begrotingsgat op korte termijn opvangen door het hoogste tarief in box 2 tijdelijk te verlagen. De Raad waarschuwt echter dat deze maatregel belastinginkomsten naar voren haalt en de rekening naar latere jaren verschuift.

De Raad adviseert het kabinet de novelle niet in te dienen of in te trekken en het huidige stelsel met de tegenbewijsregeling in 2028 en 2029 te handhaven. Een volledige overgang naar een vermogenswinststelsel zou volgens het advies beter vanaf 2030 kunnen plaatsvinden. Ook moet het kabinet eerst onderzoeken of de tegenbewijsregeling minder kost dan eerder geraamd.