'Ik kan niet garanderen': minister Sterk (CDA) gooit de belofte aan daklozen overboord en overweegt gezinnen vóór hun komst te vertellen dat hier geen huizen zijn

In dit artikel:

CDA-minister Mirjam Sterk heeft de Tweede Kamer vrijdag laten weten dat Nederland de doelstelling uit het Nationaal Actieplan Dakloosheid — dakloosheid in 2030 beëindigen — in de huidige omstandigheden niet zal halen. Ze kan niet garanderen dat er over vier jaar niemand meer dakloos is, al blijft de ambitie formeel bestaan.

Gemeenten ontvangen sinds 2023 jaarlijks 55 miljoen euro extra voor de aanpak, bovenop 385 miljoen euro voor maatschappelijke opvang. Ondanks die 440 miljoen euro per jaar spreekt Sterk van een stijgende trend. De brief bevat geen actueel landelijk totaal; het CBS schatte het aantal dakloze mensen van 18 tot 65 jaar op 33.000 per 1 januari 2024.

Volgens de minister wordt de aanpak belemmerd door een tekort aan woon- en zorgplekken, hogere kosten van levensonderhoud en de gevolgen van arbeidsmigratie. Een groot deel van de mensen die buiten slapen zou geen Nederlandse EU-burger zijn. Het kabinet breidt daarom tijdelijke opvang voor kwetsbare dakloze EU-burgers uit van zes naar negentien gemeenten in de jaren 2026 tot en met 2028. De auteur bekritiseert dat hiermee de opvang wordt uitgebreid, maar de instroom en arbeidsmigratie niet worden aangepakt.

Ook dakloze gezinnen met minderjarige kinderen worden in de brief genoemd. Het kabinet zegt onvoldoende zicht te hebben op hun aantal en samenstelling en geen eenvoudige oplossing te zien. Voor zogenoemde Chavez-gezinnen — een ouder met verblijfsrecht via een minderjarig Nederlands kind — wordt onderzocht of betere informatie over de krappe woningmarkt dakloosheid kan voorkomen. De auteur vindt dat een ontoereikende reactie.

Sterk wil verder inzetten op ‘Wonen Eerst’: mensen krijgen eerst een woning in plaats van langdurig opvang. Tegelijkertijd erkent de brief dat passende woonruimte ontbreekt en worden gemeentelijke bouwplannen pas in juli 2027 verwacht. De auteur concludeert dat het kabinet zijn belofte laat vallen zonder de genoemde oorzaken weg te nemen en roept op tot betere landelijke cijfers, verantwoordelijkheid van werkgevers voor huisvesting en terugkeer van arbeidsmigranten, en beperking van arbeidsmigratie.