IJslanders stemmen tegen toetredingsgesprekken met EU

In dit artikel:

Een meerderheid van de IJslandse kiezers heeft in een niet-bindend referendum tegen het hervatten van de toetredingsgesprekken met de Europese Unie gestemd. 52,8 procent wees dat af, tegenover 47,2 procent die voor stemde.

IJsland diende in 2009, na de zware economische crisis, een EU-aanvraag in. Een eurosceptische regering bevroor die in 2013. Door de groeiende internationale onzekerheid laaide het debat later opnieuw op. Voorstanders zien EU-lidmaatschap als een manier om de veiligheid en economie te versterken. IJsland heeft geen eigen leger en is voor zijn verdediging afhankelijk van de NAVO. Die afhankelijkheid kwam meer ter discussie te staan door de onrust binnen het bondgenootschap rond de Amerikaanse president Donald Trumps wens om Groenland in te lijven en eerdere verwarring over IJsland en Groenland.

Tegenstanders vrezen vooral verlies van nationale soevereiniteit en kregen de meeste stemmen. Een voorstem zou overigens alleen nieuwe onderhandelingen hebben gestart; toetreding zou later nog een tweede referendum en goedkeuring door alle EU-landen hebben vereist. Premier Kristrún Frostadóttir heeft toegezegd de uitslag te respecteren. Hoewel die juridisch niet bindend is, komt de EU-kwestie volgens haar tot 2028 niet meer op de politieke agenda. De regering zou later op zondag toelichten hoe zij verdergaat. Frostadóttir sprak de hoop uit dat de uitslag IJsland niet blijvend verdeelt.