IJslanders naar de stembus: wel of niet onderhandelen over EU-lidmaatschap?

In dit artikel:

IJslanders stemmen vandaag in een referendum over de vraag of de onderhandelingen over EU-lidmaatschap moeten worden hervat. Volgens de peilingen gaan voor- en tegenstanders ongeveer gelijk op. Stemmen kan tot 22.00 uur lokale tijd.

IJsland vroeg in 2009, na een zware economische crisis, EU-lidmaatschap aan om meer stabiliteit te krijgen. Een eurosceptische regering stopte de gesprekken in 2013. De huidige regering, onder premier Kristrún Frostadóttir, wil ze vanwege de geopolitieke onrust opnieuw beginnen. Voorstanders verwachten daarnaast lagere inflatie en rente: de IJslandse beleidsrente bedraagt 8 procent, tegenover 2,25 procent bij de Europese Centrale Bank.

Oppositieleider Gudrun Hafsteinsdottir voert het nee-kamp aan. Tegenstanders vrezen dat IJsland zeggenschap over zijn eigen wetten verliest en dat andere landen toegang krijgen tot de belangrijke IJslandse viswateren. Voorstanders zeggen dat IJsland dankzij historische visrechten zelf controle over de quota zou houden. Een ja-stem betekent overigens niet direct EU-toetreding: eerst volgen onderhandelingen, die volgens het ministerie eind dit jaar kunnen beginnen en 18 tot 24 maanden kunnen duren. IJsland is al aangesloten bij Schengen, de Europese Economische Ruimte en de NAVO.