IJsland overweegt versneld referendum over EU-lidmaatschap

In dit artikel:

IJsland overweegt dit zomer een referendum over het hervatten van EU-toetredingsonderhandelingen, mogelijk jaren eerder dan het eerder afgesproken richtjaar 2027. De versnelling komt voort uit groeiende geopolitieke spanningen en verstoorde relatie met de Verenigde Staten — onder meer door importheffingen en publieke opmerkingen van ex-president Trump over Groenland — waardoor veiligheid in Reykjavik hoog op de agenda staat.

De coalitie had beloofd uiterlijk in 2027 te stemmen; parlementaire bronnen melden dat binnen weken een datum kan worden aangekondigd. Afgelopen maanden vonden meerdere bezoeken tussen Reykjavik en Brussel plaats; EU-functionarissen stellen dat veiligheid en het behoren tot een blok nu zwaarder wegen en dat IJsland, bij een positief referendum, mogelijk sneller dan andere kandidaten kan toetreden.

Historisch plaatje: IJsland vroeg in 2009 lidmaatschap aan, stopte gesprekken in 2013 en trok de kandidaatstatus in 2015. Het belangrijkste knelpunt blijft de visserij, al verandert de situatie nu het Verenigd Koninkrijk geen lid meer is. IJsland zit al in de EER en Schengen; voor 2013 waren 11 van de 33 hoofdstukken afgerond. Op papier zouden onderhandelingen relatief snel kunnen verlopen, maar deskundigen waarschuwen dat zo’n vaart te optimistisch is; na onderhandelingen zou opnieuw een definitief referendum volgen.