IJskoud doodvonnis uit Den Haag: VVD-minister Hermans laat 1000 prostaatkankerpatiënten genadeloos stikken

In dit artikel:

Zorgminister Sophie Hermans (VVD) heeft de onderhandelingen met de fabrikant over het levensverlengende kankermedicijn Pluvicto beëindigd, waardoor naar schatting ruim duizend Nederlandse mannen met uitgezaaide prostaatkanker voorlopig geen toegang krijgen tot de behandeling. De beslissing werd genomen vanuit een begrotingsoptiek: het medicijn zou ongeveer €75.000 per behandeling kosten, goed voor ongeveer €78 miljoen per jaar, en het Zorginstituut stelt dat de prijs met circa 87% omlaag moet om kosteneffectief te zijn.

Pluvicto is in de discussie beland in de zogenaamde 'sluis' — een toetsings- en onderhandelingsprocedure voor zeer dure geneesmiddelen (boven ongeveer €20 miljoen per jaar). In die fase proberen ministerie en fabrikant tot een prijs te komen waarmee vergoeding door de Nederlandse zorgverzekering mogelijk wordt. Hermans wijst erop dat het beschikbare zorgbudget uit premies en belastinginkomsten komt en dus met oog op solidariteit moet worden beheerd; zij zegt bereid te zijn opnieuw te onderhandelen als de leverancier zijn prijs fors verlaagt.

Tegenstanders van de stop benadrukken de menselijke consequenties: voor patiënten met uitgezaaide, ongeneeslijke prostaatkanker telt elke maand en langdurige prijsonderhandelingen kunnen verloren levensmaanden betekenen. Critici veroordelen de beslissing als prioritering van boekhoudkundige criteria boven directe patiëntenzorg en wijzen op wat zij zien als tegenstrijdige uitgavenprioriteiten in Den Haag.

Samengevat staat Nederland nu op een kruispunt tussen kosteneffectiviteit en toegang tot dure, potentieel levensverlengende behandelingen. De ruzie draait om de vraag wie de rekening betaalt — de belastingbetaler en solidariteit binnen het zorgstelsel — versus de vraag of en hoe de staat snel zorg kan bieden aan terminale patiënten wanneer fabrikanten hoge prijzen hanteren.