Ihsan Bal experimenteert met een aardbeving op een houten gebouw in Groningen, als eerste in Europa. 'Gaat geen scheuren lijmen, maar kan wel helpen'

In dit artikel:

Hanzehogeschool, samen met Britse en Griekse onderzoekers, voerde vrijdag in het BuildinG-kenniscentrum aan de Zernikelaan in Groningen een Europese primeur uit: de gezamenlijke test van de fundering van een vijf verdiepingen hoog houten gebouw op aardbevingsbestendigheid. Onder leiding van lector Ihsan Bal maakten wetenschappers onderdeelmetingen in drie landen tegelijk — Groningen, Bristol (VK) en Patras (Griekenland) — en voegden die data realtime samen alsof het één gebouw was. Het experiment maakt deel uit van het Hysteresis-project, een samenwerking tussen dertien laboratoria in acht landen.

De proeven worden stapsgewijs opgebouwd: eerst een relatief milde “Groningse” beving, daarna een zwaardere Griekse variant (ongeveer twee keer zo sterk als de beving van Huizinge) en later een zware Turkse simulatie. Omdat geen enkel Europees lab over alle benodigde apparatuur beschikt, testten de locaties elk het beste wat ze hebben — in Patras vooral schokdempers, in Bristol een fundering op zand (relevant voor de Groningse bodem) — en werden die resultaten virtueel gekoppeld. Bal noemt die werkwijze “het poldermodel van gebouwen testen”.

Reden van het onderzoek is tweeledig: hout is goedkoper en duurzamer dan beton en biedt kansen voor hoogbouw, maar er ontbreken nog heldere richtlijnen voor funderingen en constructiedetailleringen bij aardbevingen. De metingen moeten inzicht geven in hoe losse onderdelen van houten gebouwen (vloeren, wanden, dempers) op trillingen reageren en elkaar beïnvloeden, zodat bouwers in de toekomst vaker en veiliger op hout kunnen vertrouwen in plaats van automatisch voor beton te kiezen.

Voor Groningen heeft het directe meerwaarde: de bevingsproblematiek daar levert praktische kennis om bestaande houten huizen veiliger te beoordelen. Bal benadrukt dat het onderzoek niet de geleden schade zal herstellen, maar wel concrete bijdragen levert aan nieuw Europees onderzoek en oplossingen voor Groningen — iets wat hij eervol vindt.