Ierland zoekt toenadering tot NAVO, IJsland versnelt referendum over lidmaatschap EU

In dit artikel:

Tegen de achtergrond van verstoorde trans-Atlantische verhoudingen en een sterker voelbare Russische dreiging zoeken Europese landen nauwere veiligheidssamenwerking. Ierland, traditioneel militair neutraal en geen NAVO-lid, presenteerde woensdag een maritieme veiligheidsstrategie om zijn kustwateren en vitale infrastructuur beter te beschermen. De plannen richten zich op het beschermen van onderzeese kabels en leidingen tegen sabotage en op het tegengaan van spionage door zogenoemde onderzoeksschepen en schaduvvloot‑tankers. Ierland wil intensiever samenwerken met buurlanden zoals Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, nauwere banden met de NAVO aangaan en deelnemen aan een Noord‑Europese zeebewaking.

Ook IJsland haalt een eerder gepland EU-referendum van 2027 naar voren: binnen enkele maanden zullen burgers zich uitspreken over hervatting van toetredingsgesprekken. Reykjavik vroeg in 2009 al om EU‑lidmaatschap, maar stopte de gesprekken in 2013 tijdens de eurocrisis; de huidige regering versnelt nu het proces, volgens berichtgeving mede ingegeven door recente spanningen met de Verenigde Staten (onder andere importheffingen en retoriek rond Groenland).

IJsland is al NAVO‑lid en ontvangt daarmee militaire garanties, maar toetreden tot de EU wordt in de regering gezien als extra bescherming tegen grote mogendheden. Een mogelijke belemmering blijft de visserijsector, historisch een twistpunt met het Verenigd Koninkrijk — al verkleint Brexit de kans op herhaling van die oude conflicten. Beide ontwikkelingen illustreren hoe Noord‑Atlantische veiligheid en geopolitieke onzekerheid Europese staten dwingen hun neutrale status en samenwerking opnieuw te wegen.