'Iemand heft zijn arm, dan weet je: er komt een klap aan' - in het Sarphatihuis herkennen ze de rode fase van demente mensen met ernstig probleemgedrag

In dit artikel:

Het Sarphatihuis in Amsterdam biedt al drie jaar gespecialiseerde zorg aan mensen met dementie en zeer ernstig probleemgedrag, zoals agressie, bedreigingen en seksueel overschrijdend gedrag. Op de D-ZEP-afdeling van zorginstelling Amsta verblijven tijdelijk mensen bij wie de spanning zo hoog oploopt dat gewone verpleeghuiszorg niet meer volstaat. Verpleegkundige Noud van den Berg, specialist ouderengeneeskunde Esther Helmich en gz-psycholoog Caroline Perin leggen uit dat zulke escalaties vaak beginnen in een ‘gele fase’ met kleine signalen, zoals onrust, strak kijken of sneller praten. Door die vroeg te herkennen, proberen zij met een rustige benadering, contact, afleiding, muziek, wandelen of soms medicatie de situatie te de-escaleren.

Volgens het team ligt de oorzaak van het probleemgedrag vaak in angst, pijn, trauma’s uit het verleden of het wegvallen van overzicht door de dementie. Daarom staat het levensverhaal van bewoners centraal in de behandeling en worden familieleden intensief betrokken. De afdeling kiest bewust niet voor afzondering of een separeercel, maar voor nabijheid en een omgeving die prikkels beperkt, met onder meer sobere huiskamers, hogere planken en gesloten kastjes.

Het expertisecentrum van Amsta ondersteunt ook andere verpleeghuizen in de regio Amsterdam-Amstelland, ’t Gooi en Flevoland. De zorg is bedoeld voor een kleine maar groeiende groep: ongeveer 1 procent van de mensen met dementie vertoont dit extreem lastige gedrag. In de meeste gevallen lukt het volgens Amsta om de heftigheid terug te dringen, zodat bewoners weer in hun eigen verpleeghuis kunnen blijven wonen.