Ideologie van Trump leeft bij een minderheid van de Nederlanders
In dit artikel:
Instituut Clingendael onderzocht de Nederlandse houding ten opzichte van Donald Trump, zijn MAGA-beweging en de mogelijke invloed van de VS op Europa. In de representatieve peiling (4.297 respondenten, afgenomen in september vóór de Tweede Kamerverkiezingen) blijkt dat de overgrote meerderheid negatief staat tegenover Trumps presidentschap en dat steun voor MAGA in Nederland beperkt is. In een hypothetische stemkeuze voor 2024 koos twee derde voor de Democratische kandidaat Kamala Harris en slechts 16 procent voor Trump; ruim zeventig procent vindt dat Amerika onder Trump de verkeerde kant opgaat.
Tegelijkertijd resoneren enkele MAGA-thema’s wel in Nederland. Meer dan de helft van de ondervraagden meent dat de “westerse beschaving” bedreigd wordt; die angst is vooral sterk onder aanhangers van extreemrechtse partijen (PVV, Forum voor Democratie, JA21, BBB). Grote delen van het publiek zijn kritisch over huidige democratische praktijken: circa 20 procent zegt behoefte te hebben aan een “sterke leider” die buiten parlementaire en rechterlijke kaders kan opereren, en 16 procent heeft begrip voor geweld door “patriotten” om de samenleving te “redden”. Toch verwerpt 79 procent buitenlandse inmenging om Europa in een MAGA-sleutel te hervormen; 21 procent staat wel positief tegenover een eigen “Make Europe Great Again”-beweging en 18 procent zou buitenlandse (Amerikaanse) steun daarbij verwelkomen.
Op beleidsvelden sluiten sommige MAGA-punten aan: 30 procent vindt universiteiten te progressief en 32 procent wil daarover overheidsingrijpen; 63 procent pleit voor beperking van grootschalige immigratie en ongeveer 60 procent ondersteunt pushbacks bij illegale grensovergangen. De verschillende MAGA-stromingen spreken elk 15–25 procent van de Nederlanders aan; tech-libertarisme en christelijk-nationalistische elementen scoren het laagst. Openlijk autoritaire of neofascistische ideeën vinden weinig weerklank: slechts 8 procent geeft de voorkeur aan dictatuur boven democratie.
Clingendael waarschuwt dat Europa zich in een “geopolitieke rouw” bevindt en dat de ruimte om de trans-Atlantische relatie te herijken snel afneemt. De onderzoekers benadrukken dat er wel een kleine, maar relevante voedingsbodem is voor Amerikaanse inmenging en dat dat een politieke afweging vereist over mogelijke responsen.