Hulpverlener Pieter Wittenberg (78) overleden, maand na vrijspraak voor mensensmokkel

maandag, 16 maart 2026 (07:17) - Het Parool

In dit artikel:

Pieter Wittenberg (78) is overleden ongeveer een maand nadat hij op het Griekse eiland Lesbos volledig werd vrijgesproken van beschuldigingen van mensensmokkel. Wittenberg was een van de 24 hulpverleners die jarenlang voor de rechter stonden vanwege hun hulp aan vluchtelingen die met boten op Lesbos aankwamen; zij deelden water en droge kleren uit en trokken mensen uit zee. Griekse aanklagers beschuldigden hen van mensensmokkel en lidmaatschap van een criminele organisatie; bij veroordeling zouden zij tot twintig jaar gevangenisstraf hebben kunnen krijgen. Een eerdere aanklacht wegens spionage was al verworpen.

Na de uitspraak sprak Wittenberg van grote opluchting: de rechtbank stelde vast dat hulp bieden geen misdrijf is. De zaak, die als de grootste strafzaak tegen hulpverleners in Europa werd gezien, fungeerde als belangrijke testcase over hoe ver staten mogen gaan bij het ontmoedigen van burgerlijke hulpverlening in het kader van streng immigratiebeleid.

Kort na zijn vrijspraak kreeg Wittenberg de diagnose van een snel voortschrijdende, ernstige ziekte met een beperkte levensverwachting, aldus woordvoerder Ebel Jan van Dijk. Zijn familie herinnerde hem als een warm, kundig en behulpzaam mens die zijn tijd en kennis gul deelde.