Hulpverlener Mirjam Polak: Schaamteloos christen zijn is niet dom of ouderwets

In dit artikel:

Mirjam Polak (38) uit Kapelle vertrok zeven jaar geleden voor een korte reis naar Beiroet, maar raakte zo onder de indruk van Libanon dat ze er inmiddels ruim vier jaar woont. Na de verwoestende havenexplosie in Beiroet, waarbij meer dan tweehonderd mensen omkwamen, voelde ze dat ze iets voor het land wilde betekenen.

Aan de Haigazian-universiteit in Beiroet werkt Polak als studentencounselor. Ze spreekt met studenten van verschillende religieuze achtergronden over onder meer studiestress, relaties en geldproblemen. Libanon kent achttien officieel erkende religieuze groeperingen; daarom probeert ze te begrijpen vanuit welke traditie en omstandigheden studenten zijn opgegroeid. Daarnaast richtte ze de Light of Dawn Foundation op, waarmee ze financiële hulp biedt aan mensen in Libanon. Ze wil naar eigen zeggen Christus’ licht laten zien aan iedereen, ongeacht diens religie.

De veiligheidssituatie in Libanon blijft instabiel. Hoewel een groot Israëlisch grondoffensief in het zuiden voorlopig is gestopt, kunnen gevechten opnieuw uitbreken. Polak, die tijdelijk in Nederland is, zegt dat haar werk haar dankbaarder heeft gemaakt. Ze ziet in Libanon mensen die ondanks armoede en onzekerheid God blijven danken, terwijl Nederlanders met veel meer materiële zekerheid soms klagen over relatief kleine zaken.

Polak waakt ervoor zichzelf als redder te zien. Volgens haar moeten mensen die hulp krijgen zelf verantwoordelijkheid blijven nemen; steun mag hen niet afhankelijk maken. Ze benadrukt ook dat Libanezen hun waardigheid behouden. Zo weigerde een door bombardementen getroffen student haar geld, omdat ze geen financiële hulp van een Europeaan wilde. Dat raakte Polak, maar ze vond dat de vrouw het recht had dit te zeggen.

Haar ervaringen hebben haar kijk op religie veranderd. In Libanon is geloof volgens haar sterk verbonden met identiteit en wordt het christendom vaak openlijk beleefd. Tegelijk vindt ze dat iedereen de vrijheid moet hebben om van zijn geloof af te vallen, iets wat volgens haar in Libanon niet altijd wordt gerespecteerd. Ze maakt zich vooral zorgen over mensen, met name vrouwen en voormalige moslims, die vanwege bedreigingen niet vrijuit over hun geloofsafval kunnen spreken.

Polak pleit daarom voor een eerlijk en kritisch gesprek over de islam, maar zegt moslims niet over één kam te willen scheren. Ze veroordeelt geweld en onderdrukking uit religieuze motieven, terwijl ze ook benadrukt dat veel moslims zulke praktijken afwijzen. Haar kritiek staat volgens haar los van de standpunten van Geert Wilders: uitsluiting van moslims of het sluiten van moskeeën past niet binnen een democratische rechtsstaat. Ze erkent bovendien dat Libanon en Nederland niet volledig vergelijkbaar zijn, maar denkt dat problemen rond geloof, dwang en angst ook in Nederland vaak achter de voordeur blijven.