Hulp stroomt toe voor dakloze moeders in Zuidoost, maar de grootste behoefte blijft onderdak: 'Het hoeft niet Amsterdam te zijn, een veilige plek in Friesland of Zeeland is ook goed'

In dit artikel:

Anja Matyjaszczuk (48), oprichter van de hulporganisatie Different Colors, zette met een recent artikel in Het Parool de schrijnende situatie van dak‑ en thuisloze moeders met kinderen in Amsterdam in de schijnwerpers. Sinds de publicatie meldden zich onder meer een basisschool in Zuidoost met twee gezinnen die ’s nachts in een berging slapen en een kinderarts met een ongedocumenteerde dakloze patiënt. Ook zes nieuwe moeders uit onder meer Nieuw‑West namen contact op; Matyjaszczuk waarschuwt dat het aantal snel kan oplopen tot zo’n honderd moeders in juli als er niets verandert.

De publiciteit leidde tot politieke vragen in de gemeenteraad aan de kersverse wethouder Zita Pels en tot bezoek van instanties en bestuurders, waaronder de Kinderombudsman en stadsdeelvoorzitter Tanja Jadnanansing. Matyjaszczuk ervaart enerzijds opluchting dat er aandacht komt, maar vraagt zich af waarom de problemen niet eerder werden opgemerkt. Ze noemt de situatie “een structurele noodsituatie” en wijst op falende procedures: volgens haar werken regels zoals de regiobindingsvoorwaarde (minstens vier jaar verblijf in Amsterdam voor opvang) dusdanig dat moeders zonder lokale verblijfsduur worden geweigerd, terwijl hun kinderen recht zouden moeten hebben op opvang.

Different Colors kreeg veel praktische steun na de berichtgeving: de crowdfunding groeide van ongeveer €20.000 naar €40.000, en er kwamen donaties van fietsen, kleding en speelgoed binnen. Matyjaszczuk vertelt hoe een meisje zó trots was op een nieuwe fiets dat zij zich niet langer het armste kind van de klas voelde. Toch blijft de grootste tekortkoming het ontbreken van structurele woonplekken: tijdelijke slaapplaatsen in schuren, garageboxen en kleine kamertjes lossen de problemen op lange termijn niet op.

Er is wel subsidie uit het coalitieakkoord beschikbaar voor een nieuw inloophuis (circa €75.000), maar er is (nog) geen geschikte locatie en bureaucratische hobbels vertragen inzet van middelen. Different Colors onderzoekt via sociale media mogelijke antikraaklocaties en houdt nu bijeenkomsten in Hushu House, een gemengde opvang voor ongedocumenteerden die volgens Matyjaszczuk niet altijd veilig voelt voor vrouwen en kinderen. Ze pleit daarom voor een apart, veilig inloophuis met basisvoorzieningen (douche, keuken) en mogelijkheden voor rust en begeleiding.

De organisatie bouwt aan een professioneel registratiesysteem om kinderen naar school, huisartsgegevens, schulden en betrokken hulpinstanties in kaart te brengen en wil daarnaast cursussen en werktrajecten aanbieden. Maar zonder woonruimte blijven veel interventies beperkt van effect. Matyjaszczuk benadrukt dat veel moeders bereid zijn te werken en ook buiten Amsterdam te wonen (bijvoorbeeld in Friesland of Zeeland) als een veilige plek wordt geboden. Ze roept de gemeente op om sneller te handelen, regiobindingsregels te heroverwegen en het Doorbraakteam daadwerkelijk in te zetten om acute opvang te regelen.