Hulp stroomt toe voor dakloze moeders in Zuidoost: 'Iedereen die iets voor hen kan betekenen, is welkom'

In dit artikel:

Anja Matyjaszczuk (48), oprichter van de Amsterdamse hulporganisatie Different Colors en zelf een alleenstaande moeder die twintig jaar geleden uit Polen naar Nederland kwam, heeft met haar recentste publiciteit de schrijnende situatie van dak- en thuisloze moeders met kinderen in Amsterdam onder de aandacht gebracht. Na een groot verhaal in Het Parool en haar brandbrief kwamen er binnen enkele dagen meerdere meldingen binnen: basisscholen in Amsterdam-Zuidoost meldden gezinnen die in een berging slapen, een kinderarts vroeg hulp voor een jonge, ongedocumenteerde patiënt zonder onderdak, en zes nieuwe moeders – ook uit Nieuw-West – vonden de weg naar Different Colors. Matyjaszczuk waarschuwt dat dit geen incidenten zijn maar een structureel probleem; als de stroom aan meldingen zo doorgaat, verwacht ze tegen juli voor rond de honderd moeders hulp te moeten regelen.

De publiciteit leidde ook tot politieke aandacht: raadsleden stelden afgelopen donderdag kritische vragen aan de nieuwe wethouder Zita Pels over de bestaande regels en het trage handelen van de gemeente. Belangrijke knelpunten die naar voren komen zijn de regiobindingsregels (vier jaar onafgebroken verblijf in Amsterdam om voor opvang in aanmerking te komen) en het ontbreken van effectieve samenwerking met gemeentelijke teams die in schrijnende gevallen zouden moeten bijspringen. Matyjaszczuk noemt het systeem falend: als medische instanties geen alternatief vinden en toch geen opvang wordt geboden, is er iets fundamenteel mis.

Different Colors ontving na de publicatie veel steun van inwoners en organisaties. De eerder via crowdfunding opgehaalde ongeveer twintigduizend euro is inmiddels verdubbeld en er kwamen veel materiële donaties—fietsen, kleding en speelgoed—which zorgden voor concrete verlichting bij de kinderen. Matyjaszczuk benadrukt dat de moeders vaak bereid zijn te werken of elders in Nederland te wonen (bijvoorbeeld Friesland of Zeeland) als dat tijdelijke huisvesting oplevert; ze willen geen cadeaus, maar een kans om mee te doen en te betalen.

Praktische obstakels blijven groot. Het gemeentelijke coalitieakkoord biedt wel subsidie voor een nieuw inloophuis (circa 75.000 euro genoemd), maar er is nog geen locatie en de bestaande inloopvoorzieningen zijn niet altijd geschikt: lopende bijeenkomsten vinden plaats in Hushu House, een gemengde opvang waar veel mannen verblijven, waardoor vrouwen zich onveilig voelen. Different Colors zoekt daarom specifiek naar een veilige plek met basisvoorzieningen (douche, keuken, rustplek) voor moeders en kinderen. Het Doorbraakteam, waarvan Matyjaszczuk verwacht dat het in urgente gevallen opvang kan financieren, heeft tot nu toe nog geen contact met haar organisatie gezocht.

Different Colors professionaliseert haar aanpak: een registratiesysteem moet overzicht bieden van scholen, huisartsen, schulden en betrokken hulpinstanties, en er worden plannen gemaakt voor begeleiding en praktische ondersteuning zoals sollicitatiecursussen. Maar de kern blijft huisvesting: zonder een vaste plek om te slapen en te wassen blijven andere problemen moeilijk oplosbaar.

Naast bezoek van lokale politici kwam ook de Kinderombudsman op gesprek en is er interesse vanuit onder meer de ambassadeur van Suriname om met de getroffen moeders in dialoog te gaan. Matyjaszczuk waardeert de aandacht, maar vraagt daadkracht: ze wil lege panden benut zien en beleidsregels aangepast, zodat gezinnen direct de opvang krijgen waar kinderen recht op hebben. Voor zichzelf haalt ze energie uit persoonlijke gesprekken met moeders en ontspanning met boeken om door te gaan.