Huizenjacht op drijfzand: kopers draaien op voor een verzwegen funderingscrisis

In dit artikel:

De Nederlandse woningmarkt kampt met een wijdverspreid, jarenlang weggemoffeld probleem: honderdduizenden huizen staan op funderingen die rotten, verzakken of anderszins onvoldoende blijken. Recent aangescherpte regels dwingen taxateurs nu expliciet het funderingsrisico van een woning te benoemen — van veilig tot potentieel problematisch — en dat heeft directe gevolgen: bij een ‘potentieel problematisch’ oordeel kan een hypotheek ineens onmogelijk worden.

Het probleem komt vaak pas aan het licht nadat kopers zich al hebben vastgelegd in een krappe markt waarin bieden zonder voorbehoud gebruikelijk is. Daardoor lopen particulieren grote financiële risico’s zonder dat zij tijd of gelegenheid hebben gehad voor specialistisch onderzoek. Wie wél grondig wil laten onderzoeken, staat vaak buitenspel omdat snelheid in het biedproces nog steeds wordt beloond.

Verkopers en makelaars blijven doorgaans terughoudend. De mededelingsplicht bestaat wel, maar funderingsissues zijn alleen met specialistisch onderzoek aantoonbaar, waardoor ze makkelijk onder de radar blijven totdat de koper getekend heeft. Banken reageren door bij verhoogd funderingsrisico hypotheken te weigeren, waarmee het probleem niet wordt opgelost maar wordt doorgeschoven: woningen worden moeilijker verkoopbaar en prijzen staan onder druk, terwijl kopers achterblijven met onzekerheid.

Wat ontbreekt, zo betoogt het artikel, is politieke regie en een structurele oplossing. Een logische maatregel zou zijn verkopers vooraf te verplichten funderingsinformatie beschikbaar te stellen — een ‘funderingscheck’ net zo vanzelfsprekend maken als een energielabel — zodat kopers weten waar ze financieel aan beginnen voordat ze tekenen. Dat zal het tempo van de markt verminderen, maar voorkomt onnodige miskopen en verschuiving van risico naar particulieren.

Praktisch advies voor kopers is om bij twijfel altijd een financieringsvoorbehoud op te nemen: vertragen en onderzoeken is verstandig in een markt waarin funderingsproblemen, mede door klimaatverandering, steeds zichtbaarder en relevanter worden.