Huizen nóg duurder door tekort aan stroomaansluitingen: bouw valt stil

In dit artikel:

Nederland kampt met langdurige vertragingen in de woningbouw door een ernstig tekort aan stroomaansluitingen, terwijl er al ruim 400.000 huizen ontbreken. Bouwers als Ramon Testroote van Wonen Zuid ervaren dat nieuwbouwprojecten stilvallen doordat netbeheerders pas na anderhalf tot twee jaar aansluiten kunnen realiseren. Dit netcongestieprobleem zorgt voor oplopende kosten door rentebetalingen over onverkochte grond en vertraagt duurzaamheidsmaatregelen en nieuwbouw aanzienlijk.

De wachttijden voor stroomaansluitingen bedragen gemiddeld zo’n veertig weken voor consumenten en 24 weken voor netverzwaringen, terwijl grote projecten soms jaren vertraging oplopen. Diverse regio’s, zoals Arnhem en Utrecht, kampen zelfs tot 2030 met een gebrek aan netcapaciteit. Ook bouwconcerns zoals VolkerWessels melden duizenden woningen die vertraagd worden, mede door stikstofregelgeving en vergunningstrajecten, maar netcongestie speelt een steeds grotere rol. Bovendien stijgen de kosten voor netuitbreiding, terwijl de vraag naar elektriciteit sterk toeneemt door warmtepompen, elektrische voertuigen en teruglevering van zonne-energie.

Het stroomnet in Nederland verandert van centraal gestuurd gasnet naar een gedecentraliseerd en fluctuerend systeem, ook wel ‘wiebelstroom’ genoemd, met grotere piekbelasting en complexe sturing nodig. Dit vergt nieuwe samenwerkingen tussen netbeheerders, gemeenten en bouwers en vraagt om vernieuwende planningsmethodes. Zo experimenteert bouwconcern Heijmans met slim energiebeheer in een wijk in Nuenen om piekbelasting te verminderen en infrastructuur te ontlasten, door energie tussen woningen, batterijen en zonnepanelen efficiënter te verdelen.

Desondanks is het een uitdaging om de energietransitie op grote schaal te realiseren omdat technische kennis bij overheden soms ontbreekt en vergunningstrajecten lang duren. Volgens betrokkenen zijn de netbeheerders niet nalatig, maar is de elektrificatie sneller gegaan dan voorspeld. Oplossingen vereisen daarom een andere aanpak in regelgeving, prioritering en samenwerking om de energievoorziening betrouwbaar en betaalbaar te houden, zodat woningbouw en verduurzaming niet verder vastlopen.