Huishoudens hebben dit jaar iets minder te besteden dan verwacht
In dit artikel:
Het Nibud rekent uit dat Nederlandse huishoudens dit jaar iets minder koopkracht overhouden dan eerder gedacht: de gemiddelde koopkrachtstijging komt uit op 0,9 procent, waar op Prinsjesdag nog 1,3 procent werd verwacht. Dat verschil vertaalt zich grofweg in een beperkte extra bestedingsruimte — ongeveer enkele tientallen euro’s per maand — en is vooral te verklaren door een lagere loonstijging dan aanvankelijk voorspeld.
De prognoses voor loonontwikkeling zijn naar beneden bijgesteld: in plaats van circa 4,2 procent wordt nu 3,7 procent verwacht. Tegelijk verwacht het CPB dit jaar een inflatie van ongeveer 3,2 procent. Werkgeversorganisatie AWVN meldde dat de loonstijging vorig jaar op 3,8 procent uitkwam; er is een geleidelijke afvlakking zichtbaar doordat werkgevers terughoudender worden door oplopende kosten en economische onzekerheid.
De koopkrachtverbetering is zeer heterogeen. Huishoudens met inkomens onder het minimumloon zien hun reële besteedbaar inkomen met ongeveer 2 procent toenemen; dit komt vooral doordat de arbeidskorting voor deze groep is verhoogd. Gepensioneerden met een aanvullend pensioen onder het oude stelsel krijgen gemiddeld +1,1 procent, terwijl deelnemers van fondsen die al onder het nieuwe stelsel vallen mogelijk meer profiteren omdat fondsen door een relatief gunstige dekkingsgraad reserves kunnen uitkeren.
Zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) hebben veelal niets extra’s te besteden; de daling van de zelfstandigenaftrek drukt hun inkomen, in sommige gevallen leidt dat tot een lagere koopkracht. Ook huishoudens waarvan het loon in 2025 gelijk blijft, lopen het risico op koopkrachtdaling als onverwachte kosten (bijvoorbeeld een strenge winter) toeslaan.
Het Nibud waarschuwt dat de marges dun zijn: bij verdere prijsstijgingen raakt de beperkte koopkrachtwinst snel opgevreten. Het instituut adviseert huishoudens hun inkomsten en uitgaven scherp te volgen en na te gaan of zij recht hebben op toeslagen — daarvoor verwijst het naar berekenjerecht.nl.