Huisarts Rob Elens coronacommissie in: wat staat hem te wachten?

In dit artikel:

Woensdag verschijnt de Limburgse huisarts Rob Elens voor de parlementaire enquêtecommissie COVID-19 in Den Haag. Elens werd tijdens de eerste coronagolf in het voorjaar van 2020 bekend omdat hij, na het verlies van dertien patiënten en zonder duidelijk nationaal behandelprotocol voor huisartsen, samen met een apotheker een eigen behandelregime introduceerde: hydroxychloroquine, zink en azitromycine. Volgens hem knapten tien behandelde patiënten binnen een week op; hij deelde die bevindingen via een YouTube-video, waarmee een langdurig juridisch en bestuurlijk conflict begon.

Op 8 april 2020 verbood de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) hem het protocol te gebruiken; Elens hield zich hier aanvankelijk aan, maar na de dood van zijn volgende coronapatiënt besloot hij toch volgens zijn medische inzicht te blijven behandelen. Dat leidde tot een boetetraject van 12.500 euro dat nog in bezwaar is. Elens zegt dat de hele zaak “veel impact” heeft gehad op hem en zijn gezin.

Achter de schermen bleek politieke druk een rol te spelen: Woo-onderzoek wees uit dat toenmalig minister Hugo de Jonge persoonlijk aandrong op strenge handhaving tegen Elens. In februari 2024 oordeelde het Centraal Tuchtcollege dat die politieke inmenging onaanvaardbaar was en verlaagde het de eerdere berisping naar een waarschuwing — een morele overwinning, maar volgens Elens onvoldoende om de geleden schade te herstellen.

De commissie wil Elens onder meer horen over zijn gebruik van hydroxychloroquine, zijn contacten met de IGJ, zijn houding ten opzichte van coronavaccins en zijn publieke optredens. Dat de commissie ook aandacht heeft voor zijn mediaoptredens laat zien dat men wil onderzoeken hoe communicatie door kritische artsen het publieke debat beïnvloedde. Elens reist samen met zijn vrouw naar Den Haag: “Ik ben benieuwd,” zegt hij nuchter.

De casus-Elens speelt niet alleen als persoonlijk relaas maar werpt fundamentele vragen op: mogen artsen zelf behandelprotocollen uitproberen in crisissituaties? Hoe ver mag een minister gaan in het sturen van een zogenaamd onafhankelijke toezichthouder? En waarom werd een huisarts met ogenschijnlijke resultaten door autoriteiten gesanctioneerd in plaats van inhoudelijk te worden betrokken bij een evaluatie — temeer omdat hydroxychloroquine internationaal al snel een omstreden middel werd waarna grootschalige studies weinig voordeel en wel risico’s aantoonden.