Huisarts Dick Kruithoff bepleit „protestants meldpunt voor onverklaarbare genezingen"
In dit artikel:
In een zaal van de Vrije Universiteit Amsterdam bespraken wetenschappers, theologen en ervaringsdeskundigen de betekenis en toetsing van genezingen na gebed. Het symposium, georganiseerd door het Herman Bavinck Center en KokBoekencentrum en voorgezeten door prof. dr. H. van den Belt, trok ongeveer vijftig belangstellenden en richtte zich vooral op de onderzoeksresultaten en de theologische implicaties van gebedsgenezingen.
Huisarts dr. Kruijthoff presenteerde bevindingen uit zijn onderzoek (2015–2020), waarvan hij vorig jaar het boek Onvermoed aangeraakt publiceerde. Uit 83 aanmeldingen selecteerde het team—met onder anderen een hoogleraar theologie, een hoogleraar ervaringswetenschap en een thoraxchirurg—elf genezingen die medisch "opmerkelijk" leken. Het ging onder meer om herstel bij ziekte van Crohn, multiple sclerose, Parkinson en anorexia nervosa. Naast lichamelijk herstel signaleerde het team vaak intense emotionele en lichamelijke belevingen en diepgaande persoonlijkheidsveranderingen: velen raakten actiever in sociale en vrijwilligerspraktijken en zetten hun ervaring in om anderen te ondersteunen. Kruijthoff pleitte voor transparantie en stelde voor een medisch meldpunt in te richten voor gebedsgenezingen binnen protestants Nederland, naar het voorbeeld van de procedure rond Lourdes, zodat specialisten onverklaarbare genezingen adequaat kunnen beoordelen.
Tegelijkertijd nuanceerde prof. Miranda Klaver (VU) de claims: genezingen komen zelden voor en veel verhalen blijken medisch niet onderbouwd. Ze riep op tot zowel een open theologische houding ten opzichte van Gods handelen als tot kritische beoordeling van genezingsclaims. Klaver benadrukte ook dat lijden en pastorale liturgie een plaats moeten blijven houden: niet alleen succesverhalen, maar ook de ervaringen van wie niet genazen verdienen aandacht.
Dr. Rick Paul, voormalig chirurg van Amsterdam UMC, belichtte de moeilijkheden bij het vaststellen van genezing vanuit medisch perspectief. Hij verwees naar de criteria die de Rooms‑Katholieke Kerk hanteert (onder meer dat genezing volledig en blijvend moet zijn en dat bepaalde aandoeningen, zoals neurologische of psychiatrische, moeilijk geschikt zijn voor verificatie). Paul stelde de fundamentele vraag wat zwaarder moet wegen: objectieve feiten of de subjectieve ervaring van de patiënt, en wees op de spanningen die ontstaan als beide elkaar tegenspreken.
Lourens du Plessis (Stichting Opwekking) sloot af met een theologische correctie: God is niet een systeem dat je activeert met de juiste formule; het gaat uiteindelijk niet primair om het wonder zelf, maar om wat genezing doet met iemands verhouding tot Christus. Hij pleitte voor nederige afhankelijkheid en een verwachting dat Gods bovennatuurlijk handelen mogelijk blijft, terwijl de uiteindelijke hoop volgens hem ligt in eindherstel bij de opstanding.
Het symposium liet zien dat gebedsgenezingen zowel medische, persoonlijke als theologische dimensies hebben en dat er behoefte is aan zorgvuldig onderzoek, heldere criteria en pastorale gevoeligheid bij de bespreking van ongebruikelijke genezingsverhalen.