Geelzucht bij baby's kan levensgevaarlijk zijn: 'Mijn zoon heeft hersenschade'
In dit artikel:
In Nederland krijgt ongeveer 80% van de pasgeborenen in de eerste week geelzucht door een verhoogd bilirubinegehalte; meestal onschuldig, maar bij 3–5% is lichttherapie nodig om ernstige gevolgen zoals hersenbeschadiging, gehoorverlies, bewegingsstoornissen en leerproblemen te voorkomen. Arts-onderzoeker Lauren Westenberg (Erasmus MC) waarschuwt dat uitstel van behandeling in ernstige gevallen gevaarlijk kan zijn.
Het verhaal van tweejarige Rafael illustreert de risico’s. Kort na zijn geboorte verslechterde zijn toestand thuis: hij dronk weinig, was slap en werd snel gelig. Ondanks waarnemingen van kraamzorg en verloskundigen leidde een snelle verslechtering tot opname op de intensive care; Rafael lag twee weken in coma en kreeg onder meer bloedtransfusies. Hij overleefde, maar heeft blijvende ernstige beperkingen: hij kan niet zelfstandig zitten, lopen of eten. Zijn moeder Abigail benadrukt dat vroegtijdige detectie met een huidmeter zijn lot anders had kunnen maken.
Een team van het Sophia Kinderziekenhuis en Erasmus MC onderzocht de bruikbaarheid van een huidmeter (biliribinemeter) in routine huisbezoeken van verloskundigen. In de afgelopen anderhalf jaar kregen alle pasgeborenen in de deelnemende praktijken bij elk huisbezoek een pijnloze huidmeting, waarna bij hoge waarden een bevestigende bloedtest werd afgenomen. Ruim 2.100 baby’s deden mee.
De belangrijkste uitkomst: de huidmeter detecteerde ongeveer 30% meer baby’s die behandeling nodig hadden dan visuele inspectie alleen. Onder die extra opgespoorde gevallen zaten ook kinderen met levensgevaarlijk hoge bilirubinewaarden die anders mogelijk onopgemerkt gebleven waren. Vroege detectie maakt tijdige behandeling mogelijk, wat de kans op blijvende schade verkleint en later hoge zorgkosten kan voorkomen.
De huidmeter is nog niet standaard opgenomen in de landelijke richtlijn voor verloskundigen. Verloskundigen die aan het onderzoek meededen, waaronder Femke Karels uit Rotterdam, benadrukken vooral het nut bij kinderen met een donkere huid, waar geelkleuring visueel moeilijker te beoordelen is. Financieel is de aanschaf een drempel: een apparaat kost enkele duizenden euro’s, wat kleine praktijken kan afschrikken. Sommige praktijken kochten het apparaat zelf aan in afwachting van vergoeding en verplichte opname in de richtlijn.
Het onderzoeksteam en betrokken verloskundigen pleiten voor snelle implementatie van de huidmeter in landelijke richtlijnen, om ernstige gevallen van kernicterus beter te voorkomen. Voor ouders zoals Abigail zou dat een wereld van verschil maken.