Hugo de Jonge vermorzelde hoogstpersoonlijk artseneed

In dit artikel:

Huisarts Rob Elens vertelde op de coronahoorzitting van 17 juni 2026 hoe hij tijdens de eerste maanden van de pandemie afweek van de landelijke NHG-richtlijn (paracetamol en bij verslechtering ambulance bellen). In zijn praktijk nam de toestroom van zieke patiënten snel toe, overleden patiënten stapelden zich op en het dichtstbijzijnde ziekenhuis kon geen nieuwe opnames meer verwerken. Vanuit die noodsituatie zocht Elens naar alternatieven en raakte hij geïnspireerd door het in de VS beschreven Zelenko-protocol. In overleg met zijn apotheek stelde hij lokaal een behandelprotocol op met onder meer hydroxychloroquine, zink en azitromycine; volgens Elens genazen zijn eerste patiënten binnen enkele dagen en voorkwam het protocol ziekenhuisopnames.

Na publiek maken van deze aanpak kreeg Elens harde reacties van toezichthouders: de inspectie sommeerde hem direct te stoppen. Hij getuigt dat hij gehoor gaf, maar dat daarna een patiënt overleed — voor hem reden om te blijven volhouden dat zijn plicht als arts vereiste patiënten actief te behandelen in plaats van vast te houden aan paracetamol alleen. Vervolgens raakte Elens volgens zijn verklaring het doelwit van een intensieve campagne: berispingen, boetes, rechtszaken, onverwachte inspectiebezoeken en negatieve berichtgeving in de media. Uit door hem aangehaalde WOB/WOO-documenten zou blijken dat minister Hugo de Jonge persoonlijk druk uitoefende om dergelijke huisartsgeneesmiddelen te ontmoedigen.

Elens stelt dat zijn vroege eerstelijnsbehandeling geen kwakzalverij was maar juist goed aansloeg en precies deed wat de volksgezondheidsstrategie toen nodig had: ziekenhuisdruk verminderen. Hij betoogt verder dat het vaccinatiebeleid en vroege medicamenteuze behandeling naast elkaar hadden gekund, en dat de reden voor het tegenhouden van alternatieve, goedkope geneesmiddelen politiek-economisch van aard zou zijn. Volgens Elens zou tijdelijke goedkeuring en financiële belangen rond het vaccin hebben meegespeeld in het optreden van De Jonge en andere ministers; daardoor zou de focus op de eerste lijn zijn weggevallen.

De zaak roept vragen op over de balans tussen individuele artsenbeslissingen in crisissituaties en centrale richtlijnen, en over de onderbouwing van ingrijpende toezichtsmaatregelen. Voor context: de Zelenko-aanpak en middelen als hydroxychloroquine zijn later onderwerp geweest van internationaal debat en grootschalige studies, waarbij veel gezondheidsautoriteiten terughoudend of negatief waren over hun effectiviteit en veiligheid. Elens’ getuigenis benadrukt de morele spanning die huisartsen ervoeren tussen acute klinische observatie en het volgen van landelijke beleidlijnen tijdens de eerste coronafase.