Houthi's, Hezbollah of toch Rusland: op wie kan Iran nog rekenen?
In dit artikel:
Iran staat na de recente aanslagen in isolatie: de brede 'as van verzet' waar het decennialang op kon rekenen is flink verzwakt — volgens het artikel zijn in Syrië president Assad afgezet, Hamas door de oorlog met Israël ernstig verzwakt en is ook de leider van Hezbollah gedood. Dat roept de vraag op welke bondgenoten Iran nu nog heeft en in hoeverre die bereid of in staat zijn militair terug te slaan.
Houthi's (Jemen): voorlopig vooral retoriek. Hoewel de Houthi-beweging traditioneel tot Iran-loyalisten wordt gerekend, hebben ze tot nu toe geen militaire stappen ondernomen. Hun leider Abdul‑Malik al‑Houthi riep wel op tot protesten in Sana'a, die ook plaatsvonden, maar binnenlandse militaire verliezen en de vrees voor vergeldingsacties door de VS, Israël of andere staten remmen een directe betrokkenheid.
Rusland: diplomatieke veroordeling, geen militaire steun te verwachten. Moskou kwalificeerde de aanval als ongegronde agressie en vroeg om onmiddellijke stopzetting en diplomatieke stappen. Analisten wijzen er echter op dat Rusland door de oorlog in Oekraïne weinig ruimte heeft voor een nieuw militair avontuur en dat het recente samenwerkingverdrag met Iran geen automatische militaire verplichtingen bevat.
China: politiek kritisch maar geen bondgenoot in militaire zin. Peking veroordeelde de aanvallen en is een belangrijke afnemer van Iraanse olie, maar China is economisch niet afhankelijk van Iran en voert sinds Korea nauwelijks militaire interventies buiten zijn grenzen uit.
Hezbollah (Libanon): verzwakt maar strategisch relevant. Door Israëlische acties en binnenlandse ontwapeningspogingen is de beweging minder krachtig dan vroeger, maar zij blijft een nuttige regionale schakel door hun aanwezigheid net over de grens met Israël. Recent werden vanuit Zuid-Libanon raketten op Israël afgevuurd.
Irak: losse pro‑Iran milities actief. Diverse sjiitische groeperingen, waaronder een coalitie die zichzelf ‘Islamitisch verzet in Irak’ noemt en de groep Saraya Awliya al‑Dam, meldden drone‑ en andere aanvallen op doelen die verband houden met Israël en de VS, onder meer een incident bij de luchthaven van Erbil.
Kortom: Iran heeft nog enkele regionale spelers die kunnen reageren, maar veel potentiële bondgenoten zijn verzwakt, verdeeld of terughoudend — wat de ruimte voor een grootschalige, directe Iraanse tegenactie sterk beperkt en de kans vergroot dat toekomstige escalatie vooral via lokale milities en politieke druk zal verlopen.