Hoop op natuurijs gloort. Hoe hou je je schaatsen scherp? Zet ze níet in het vet

In dit artikel:

In het Noorden nemen slijpzaken en vrijwilligers het dezer dagen drukker dan normaal: vanaf zaterdag is er weer kans op natuurijs en veel schaatsen komen binnen voor een opknapbeurt. In sportcentrum Kardinge (Groningen) liggen karren vol schaatsen wachtend bij winkel Perfect Skate; de traditionele vroege-ontbijtronde-rijders uit Drenthe slijpen sommige spullen zelf, maar velen brengen hun ijzers toch naar vakmensen.

Praktische tips van slijpspecialisten en ervaren schaatsers:
- Controleer de ijzers regelmatig op braampjes met je nagel; voel je een randje aan de binnenzijde, dan is afbramen nodig. Een braamsteen is hiervoor geschikt.
- Voor echt slijpwerk heb je een slijptafel/-blok en een slijpsteen of sleepsteen nodig; nieuwe sets beginnen rond de ~130 euro, tweedehands goedkoper. Vaklui raden aan cursussen te volgen; de regionale KNSB-verenigingen in Groningen en Drenthe organiseren slijpcursussen voor leden.
- Droog je schaatsen na gebruik met een stofvrije doek en berg ze op in een droge ruimte — niet in een klamme schuur en niet in de hoezen, omdat daarin vaak water blijft en roest ontstaat. Wikkel ze liever in een oude handdoek.
- Gebruik geen olie of vet op natte ijzers; dat bevordert roest. Als je toch iets wilt beschermen, kies voor zuurvrije vaseline.

Techniek en risicowaarschuwing
De gewenste ronding van de onderkant van de ijzers hangt af van het gebruik: een korte draaicirkel vereist een grotere bolling (kleinere straal), terwijl lange rechte tochten op natuurijs juist baat hebben bij een iets vlakkere ronding. IJshockey- en kunstschaatsen hebben nog andere profielen en horen vaak niet thuis bij huishoudelijk slijpwerk. Vakmensen zoals Jan Venema (schoenreparatie, Groningen) en Robert Meijer (Paterswolde) waarschuwen dat ondeskundig slijpen makkelijk de verkeerde ronding oplevert; dat maakt het schaatsen oncomfortabel en zelfs gevaarlijk. Zelf slijpen is bovendien duur in materiaal en tijd; wie maar enkele keren per winter op natuurijs rijdt, doet er vaak slimmer aan naar een professionele slijper te gaan.

Kort: houd je schaatsen droog en vrij van braampjes, besteed het echte vorm- en slijpwerk aan een vakman of volg een cursus, en voorkom roest door niet in hoezen of vochtige ruimtes te bewaren.