Hoogleraar waarschuwt kabinet: 12 november kan einde oefening zijn

In dit artikel:

De moeizame begrotingsonderhandelingen tussen D66, VVD en CDA betekenen volgens hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans niet direct het einde van het minderheidskabinet. De belangrijkste stresstest volgt op 12 november, wanneer er duidelijkheid moet zijn over de belastingplannen. Vooral de vermogensrendementsbelasting kan een breekpunt worden. Zonder akkoord dreigt tijdsdruk en kan de positie van het kabinet ernstig verzwakken.

De begroting bestaat juridisch niet uit één wet. Naast de Miljoenennota, die het financiële totaalbeeld schetst, zijn er 22 afzonderlijke begrotingswetten voor de ministeries. Voor elk daarvan is een eigen meerderheid nodig. Omdat D66, VVD en CDA geen meerderheid hebben in beide Kamers, moeten zij per begrotingshoofdstuk steun zoeken bij oppositiepartijen. Daardoor kan een afzonderlijke begroting worden verworpen zonder dat automatisch de hele begroting valt.

Een afwijzing leidt bovendien niet meteen tot bestuurlijke stilstand. Dankzij de Comptabiliteitswet kan de overheid na 1 januari tijdelijk geld blijven uitgeven, waardoor een Amerikaanse ‘shutdown’ in Nederland niet waarschijnlijk is. Wel zouden oppositiepartijen die een begroting laten sneuvelen volgens Voermans een zware politieke keuze maken.