Hoogleraar: Europa zit in hybride oorlog, niet in hybride dreiging

In dit artikel:

Europa bevindt zich volgens Martijn Kitzen, hoogleraar krijgswetenschappen aan de Defensie Academie en Universiteit Leiden, niet langer alleen in een periode van hybride dreigingen, maar in een hybride oorlog. In het BNR-programma De Wereld verwees hij naar recente sabotageacties, cyberaanvallen en andere incidenten. Denemarken en Duitsland houden Rusland verantwoordelijk voor respectievelijk sabotage bij bedrijven die wapens aan Oekraïne leveren en een mislukte aanslag met een explosieve drone bij de luchthaven Leipzig/Halle. Moskou ontkent betrokkenheid.

Volgens Kitzen voert Rusland de campagne op: naast cyberaanvallen en verkiezingsinmenging zijn er steeds vaker fysieke dreigingen. Ook het Amerikaanse besluit om bommenwerpers weg te halen van de Britse basis RAF Fairford past volgens hem in dat beeld. De toestellen stonden daar onbeschermd buiten en waren daardoor kwetsbaar voor drones, ondanks de beveiliging van de basis. Dat maakt volgens Kitzen ook strategische afschrikking kwetsbaarder.

Het is vaak moeilijk om daders met zekerheid aan te wijzen. Voorbeelden zijn vliegtuigverstoringen boven Finland en Estland, cyberaanvallen op Europese luchthavens en ballonnen uit Belarus die het Litouwse luchtruim binnendrongen. Die onzekerheid bemoeilijkt een snelle en passende reactie. Duitsland reageerde op de beschuldiging aan Rusland met onder meer diplomatieke maatregelen; Kitzen noemt die aanpak bewust dubbelzinnig.

Kitzen waarschuwt dat vergelijkbare acties ook in Nederland kunnen plaatsvinden. Hij pleit eerst voor een gezamenlijke diplomatieke en economische reactie, waaronder effectievere sancties, omdat de incidenten onder de oorlogsdrempel blijven. Een zware militaire vergelding zou Rusland volgens hem juist de kans geven het Westen, en met name de NAVO, als agressor neer te zetten. AIVD en MIVD waarschuwden eerder al dat de sabotagedreiging in Nederland is toegenomen.