Hoogleraar en topbestuurder Mijntje Lückerath: 'JD Vance en Donald Trump zijn alles wat je niet wilt zijn'

In dit artikel:

Hoogleraar Corporate Governance Mijntje Lückerath-Rovers pleit voor meer begrip voor de complexe morele dilemma’s waarmee bestuurders en bedrijfstoppen tegenwoordig worstelen. Volgens haar gaat leiderschap vaak over het maken van moeilijke keuzes tussen twee kwaden of twee goeden, waarbij er zelden één juiste oplossing is. In de huidige onzekere mondiale context, met bijvoorbeeld de grillige politiek van Donald Trump, wordt moedig leiderschap extra cruciaal. Moed ziet zij als een deugd die balans vereist: te weinig moed betekent lafheid, te veel overmoed.

Ze constateert een gebrek aan openheid bij bestuurders om publiekelijk dilemma’s toe te lichten, mede door angst voor kritiek en een steeds juridischer wordend speelveld. Als voorbeeld noemt ze bedrijven die hun diversiteitsbeleid afzwakken door externe druk, maar intern vasthouden aan hun principes. Lückerath-Rovers prijst moedig leiderschap van personen als Heineken-topman Dolf van den Brink, die open spreekt over actuele worstelingen, wat medewerkers inspireert en bindt.

Tegelijkertijd ziet ze een toename in steun voor autocratische leiders die manipuleren en intimideren, wat EU-bedrijven dwingt om strategischer te werk te gaan, bijvoorbeeld bij energietransities en aandeelhoudersbelangen. Ze benadrukt het belang van het waarderen van moed en openheid, ook wanneer twijfels worden geuit, om morele gesprekken mogelijk te maken en polarisatie te voorkomen.

Persoonlijk deelt Lückerath-Rovers haar ervaring met het afscheid nemen van een loyale maar niet meer functionerende werknemer, waarbij ze de zogeheten "spiegeltest" hanteert: kan ze haar keuze verantwoordelijk uitleggen en verdedigbaar maken? Ze wijst op het ‘vuile handen-probleem’ in leiderschap, waarbij lastige beslissingen onvermijdelijk zijn en niet simpelweg met een kompas te navigeren zijn, maar met een genuanceerde morele weegschaal.

Jonge leiders adviseert ze om vooral open, strategische vragen te stellen die verder reiken dan een eenzijdige blik, om zo ook ervaren bestuurders te stimuleren vanuit verschillende perspectieven te denken. Mijntje Lückerath-Rovers is naast hoogleraar ook actief als commissaris en toezichthouder en schreef het boek ‘Morele dilemma’s in de boardroom’. Haar expertise ligt op het snijvlak van psychologie, economie en ethiek binnen het bedrijfsleven.