Hoogleraar betwijfelt of uitspraak over Haagse kinderen die thuiszitten juridisch houdbaar is

In dit artikel:

Den Haag wil korte metten maken met vrijstellingen omdat ouders hun kinderen thuis houden om religieuze of levensbeschouwelijke redenen. Wethouder Hilbert Bredemeijer (CDA) beroept zich op recente uitspraken van de Hoge Raad en verwacht dat de 102 Haagse kinderen die nu niet naar school gaan, vanaf 31 augustus weer in de klas zullen zitten. Het aantal vrijstellingen in de stad is volgens NU.nl viermaal zo hoog als vijf jaar geleden en de landelijke trend laat ook een sterke toename zien.

De Hoge Raad verwierp vorige maand twee aanvragen van ouders (aanhangers van mystiek soefisme) die hun dochter niet op islamitische scholen in de buurt wilden hebben; de rechter stelde dat alleen wanneer openbare scholen geen objectief, kritisch en pluralistisch onderwijs bieden, een vrijstelling te rechtvaardigen is. Bredemeijer ziet daarin een juridische onderbouwing om vrijstellingen te weigeren.

Maar hoogleraar onderwijsrecht Renée van Schoonhoven (VU) waarschuwt dat die aanpak risicovol is. Het Openbaar Ministerie besloot vorig jaar geen ouders meer te vervolgen omdat de juridische grond voor vervolging fragiel is. "Een leerplichtambtenaar kan ouders niet afdwingen dat ze hun kinderen naar school sturen, dat is echt aan het Openbaar Ministerie," zegt zij. Bovendien moeten vrijstellingen jaarlijks opnieuw worden toegekend; een ambtenaar moet concreet aantonen dat individuele omstandigheden wezenlijk zijn veranderd om een weigering te rechtvaardigen. Van Schoonhoven wijst ook op de grote verschillen tussen leerplichtambtenaren, wat leidt tot willekeur — ze gebruikt het voorbeeld van de thuisonderwijsende schaakfamilie Van Foreest om dat te illustreren.

Staatssecretaris Judith Tielen pleit voor afschaffing van de vrijstelling wegens levensbeschouwing, maar volgens Van Schoonhoven blijft zo’n beleidslijn pas juridisch houdbaar nadat de wet is aangepast.