Hongersnood dreigt door blokkade van de Straat van Hormuz

In dit artikel:

Een groot deel van de wereldhandel in kunstmest liep vroeger via de Straat van Hormuz; door recente geopolitieke ontwikkelingen is die doorvoer sterk teruggelopen. Dat drijft de prijzen op, net als bij brandstof, en de VN waarschuwt voor een dreigende voedselcrisis omdat akkerbouw bijna overal afhankelijk is van kunstmest. Europese boeren kunnen de hogere rekeningen doorgaans opvangen, maar boeren in armere landen niet: zij zullen minder mest en bestrijdingsmiddelen gebruiken, waardoor opbrengsten dalen en tekorten kunnen ontstaan.

De kwetsbaarheid vloeit deels voort uit een eeuw van veredeling, grotendeels geleid door instellingen in Europa en Noord-Amerika — inclusief Nederlandse bijdragen. Nieuwe hoogopbrengende variëteiten, zoals de door het International Rice Research Institute ontwikkelde “wonderrijst”, geven veel meer korrels maar vragen ook meer bemesting en zijn gevoeliger voor ziekten, waardoor extra investeringen in gewasbescherming nodig zijn. Voor aardappelrassen en andere gewassen geldt een vergelijkbaar patroon: hogere productie, maar grotere afhankelijkheid van inputs.

Nederland heeft nog een eigen kunstmestindustrie, maar die staat onder druk door stikstofbeleid en stijgende gasprijzen. Een mogelijke binnenlandse oplossing is het verwerken van dierlijke mest tot droge, exporteerbare meststoffen. Dat vereist investering en tijd, maar kan op termijn de wereldwijde beschikbaarheid verbeteren en de afhankelijkheid van doorvoerroutes zoals Hormuz verminderen.

De schrijver pleit ervoor dit onderwerp dringend prioriteit te geven bij het ministerie van Landbouw, de kunstmestsector en de agrarische keten. Tevens wordt benadrukt dat het toeslagenschandaal en de Groningen-aardgasaffaire de publieke aandacht moeten blijven houden.