Hongarije gaat naar de stembus voor vrije maar oneerlijke verkiezingen
In dit artikel:
Premier Viktor Orbán staat voor mogelijk de zwaarste verkiezingsstrijd uit zijn zestienjarige bewind: aanstaande zondag kiest Hongarije een nieuw parlement dat alle 199 zetels vervult. Kiezers brengen twee stemmen uit — één voor een lokale kandidaat (106 zetels) en één voor een landelijke partijlijst (93 zetels) — en stembureaus sluiten om 19.00 uur, met uitzondering van degenen die op dat moment nog in de rij staan.
Internationaal worden de verkiezingen gezien als van groot belang voor de EU. Observatoren noemen ze vrij maar niet eerlijk: Fidesz, Orbáns partij, heeft de afgelopen jaren zodanig de spelregels, media en rechtspraak naar zich toegetrokken dat onafhankelijke onderzoeken gevallen van structurele onregelmatigheden, zoals stemkoop en intimidatie, melden. De partij heeft invloed op rechters, publieke omroepen en veel commerciële media; Reporters Without Borders schat dat circa 80 procent van de media gunstig staat tegenover Fidesz. Transparency International plaatst Hongarije op de laagste plaatsen binnen de EU wat corruptie betreft.
De campagne verliep gespannen en soms bedreigend. Westerse inlichtingendiensten waarschuwden zelfs voor een mogelijk in scène gezette aanslag op Orbán, en bij een gaspijpleiding in Servië werden explosieven gevonden; Orbán wijst Oekraïne aan, zijn rivaal Péter Magyar suggereert dat de premier zelf betrokken is. Economische zorgen en de stijgende kosten van levensonderhoud domineren de zorg van kiezers: de economie stagneert terwijl reële lonen achterblijven.
Orbán profileert zich als "illiberale democraat" en bouwde een politiek model dat conservatieve christelijke waarden, anti-migratiestandpunten en populistische retoriek centraal zet. Onder zijn leiding werd Hongarije de meest pro-Russische stem binnen de EU en NAVO: Budapest hield vast aan Russische energie en blokkeerde EU-maatregelen tegen Moskou, zelfs na de Russische invasie van Oekraïne. Daardoor zijn EU-subsidies al deels bevroren.
De grootste uitdager is Péter Magyar (45), ex-Fidesz-lid en oprichter van de partij Tilza. Hij brak met Orbán in 2024 na een omstreden gratiezaak en bouwde snel een oppositiebeweging op. Magyar wil corruptie aanpakken, de democratische balans herstellen, de banden met Brussel versterken en de afhankelijkheid van Russische energie voor 2035 verminderen. Over sociale kwesties, zoals lhbtqia+-rechten, heeft hij nauwelijks uitgesproken standpunten gegeven; deskundigen twijfelen of hij de liberale koers van Brussel volledig zal omarmen.
Peilingen geven Tilza al maanden een voorsprong (recente cijfers: circa 49% tegenover 39% voor Fidesz), maar analisten waarschuwen voor onzekerheden door late kiezers en door de door Fidesz aangepaste kiesdistricten. Zelfs bij een verkiezingswinst blijft het onzeker hoeveel hervormingen mogelijk zijn: veel Wetgeving die Orbán heeft ingevoerd kan alleen worden teruggedraaid met een parlementaire supermeerderheid van 133 van de 199 zetels.