Hongaarse premier tekent omstreden grondwetswijziging: 'Begin van tirannie'

In dit artikel:

De nieuwe Hongaarse regering van premier Péter Magyar zet in hoog tempo het politieke systeem van Viktor Orbán naar haar hand. Het parlement nam met de steun van Magyars tweederdemeerderheid een grondwetswijziging aan die president Tamás Sulyok feitelijk voortijdig uit zijn ambt zet. Als Sulyok de wijziging ondertekent, verliest hij zijn mandaat en moet het parlement binnen dertig dagen een opvolger kiezen. Hij noemt de maatregel ondemocratisch en overweegt de wijziging naar het Constitutionele Hof te sturen; als hij weigert te tekenen, wil Tisza een afzettingsprocedure beginnen.

De hervorming beperkt ook de politieke loopbaan van ervaren Kamerleden: wie twaalf jaar in het parlement heeft gezeten of drie keer is gekozen, mag zich niet meer kandidaat stellen. Daardoor raken vooral politici van Fidesz, de partij van Orbán, terwijl Tisza zelf nog nauwelijks door die regel wordt geraakt. Fidesz-topper Gergely Gulyás kondigde al zijn vertrek als fractieleider aan omdat hij bij de volgende verkiezingen mogelijk niet meer verkiesbaar is.

Daarnaast verandert de regering de rechterlijke macht en het toezicht op overheidsfinanciën, onder meer via een nieuw grondwettelijk bureau dat publieke bezittingen moet terughalen en via meer bevoegdheden voor het Constitutionele Hof. Voorstanders spreken van herstel van de rechtsstaat, tegenstanders van machtsconcentratie.

Tegelijk maakte de Raad van de Europese Unie ongeveer 10 miljard euro aan Hongaars herstelgeld vrij, deels subsidies en deels leningen. Brussel blijft wel voorwaarden stellen aan corruptiebestrijding, transparantie en aanbestedingen. Hongarije treedt bovendien toe tot het Europees Openbaar Ministerie. Fidesz spreekt van een dubbele standaard, terwijl Orbán en zijn aanhangers de snelle hervormingen van Magyar scherp bekritiseren.