Hongaars parlement stemt voor afzetting 'marionet van Viktor Orbán': president Sulyok uit ambt gezet

In dit artikel:

Het Hongaarse parlement heeft ingestemd met een grondwetswijziging die de positie van president Tamás Sulyok feitelijk onder druk zet, als onderdeel van de poging van premier Péter Magyar om de erfenis van Viktor Orbán terug te draaien. De stemming vond plaats nadat Magyars centrumrechtse partij Tisza in april de parlementsverkiezingen had gewonnen en nu met een tweederdemeerderheid de grondwet kan aanpassen.

Volgens Magyar is de wijziging bedoeld om het “oude systeem” van Orbáns langdurige machtsstructuur af te breken. In het parlement kreeg het voorstel brede steun: 139 leden stemden voor en 6 tegen, terwijl Orbáns partij Fidesz niet meedeed aan de stemming. De uitslag werd met applaus ontvangen.

De president heeft in Hongarije vooral een ceremoniële rol, maar kan wel wetten terugsturen of vetoën; een grondwetswijziging kan hij niet tegenhouden. Sulyok, die in 2024 aantrad voor een termijn van vijf jaar, had de maatregel eerder al scherp bekritiseerd en noemde die strijdig met de grondwet. Als hij de wijziging niet binnen vijf dagen ondertekent, dreigt volgens Magyar een afzettingsprocedure.

De politieke verschuiving past in een bredere breuk met het Orbán-tijdperk. Orbán was twintig jaar premier, waarvan zestien jaar achter elkaar, en stond bekend om zijn harde aanpak van rechterlijke macht, media en democratische instellingen. De nieuwe regering draait inmiddels al delen van dat beleid terug en zoekt opnieuw toenadering tot de Europese Unie, waar de relaties onder Orbán zwaar onder druk stonden.