Honderd jaar geleden gevonden voorwerp blijkt 5.300 jaar oude Egyptische boor

In dit artikel:

Een klein metalen voorwerp uit El Badari aan de Nijl, dat in de jaren twintig van de vorige eeuw werd opgegraven, blijkt na heronderzoek de oudste bekende boor uit Egypte te zijn. Onderzoekers van de Universiteit van Newcastle en de Academie voor Schone Kunsten in Wenen onderzochten het kort, koperen puntje opnieuw en vonden onder vergrootglas duidelijke sporen van draaiend gebruik: afgeschaafde randen, een lichte buiging aan het uiteinde en nog enige rolletjes gedroogd leer rond de schacht.

Die kenmerken wijzen volgens het team op een boogboorsysteem: een koord werd om de schacht gewonden en met een boog heen en weer bewogen om de punt snel te laten ronddraaien. Dergelijke werktuigen zijn later ook te zien op Egyptische grafschilderingen en zijn bekend uit fysieke voorbeelden uit het tweede millennium v.Chr., maar dit voorwerp is ongeveer 5.300 jaar oud en daarmee duizenden jaren ouder dan die latere vondsten — dus van vóór de tijd van de eerste farao’s.

Het object is klein (63 millimeter, circa 1,5 gram) en lag in het graf van een volwassen man temidden van voorwerpen die wijzen op het vervaardigen van kralen, stenen vazen en houtwerk. Dat ondersteunt de functie als precisiegereedschap voor het boren van gaatjes in kralen en hout. De vondst illustreert bovendien een opmerkelijke continuïteit in gereedschapsontwerp: ambachtslieden bleken gedurende vele generaties hetzelfde basale principe te gebruiken.

De herontdekking toont hoe hernieuwde analyse van lang in depot liggende vondsten nieuwe inzichten kan opleveren over vroege technologieën in predynastisch Egypte en de overdracht van ambachtelijke kennis.