Presidentschap Frankrijk op het spel voor Marine Le Pen bij start hoger beroep

In dit artikel:

Het hoger beroep tegen Marine Le Pen en elf medeverdachten van het radicaal-rechtse Rassemblement National gaat dinsdag van start in Parijs. Le Pen trekt daarmee de zaak opnieuw, nadat ze in maart vorig jaar werd veroordeeld voor het verduisteren van meer dan 4 miljoen euro EU-geld dat bestemd was voor parlementaire assistenten en volgens het Openbaar Ministerie naar de partijkas zou zijn doorgesluisd. De zittingen lopen naar verwachting door tot 12 februari; een definitieve uitspraak wordt in de zomer verwacht, tenzij Le Pen in cassatie gaat, wat het proces zou verlengen — mogelijk tot of voorbij de Franse presidentsverkiezingen van 2027.

Als het hof de eerdere straf bekrachtigt, betekent dat voor Le Pen een tijdelijke kiesuitsluiting van vijf jaar, een boete van 100.000 euro en een gevangenisstraf van vier jaar waarvan twee voorwaardelijk (die laatste twee mogelijk met enkelband thuis te volbrengen). Dat zou haar deelname aan de presidentsstrijd van 2027 effectief uitsluiten.

Politicologen reageren verdeeld over de gevolgen. Niek Pas (Universiteit van Amsterdam) en Laurent Chambon Guéguen benadrukken dat justitie zorgvuldig te werk is gegaan en dat vergelijkbare onderzoeken ook tegen andere partijen werden gevoerd; volgens hen is de zaak primair juridisch van aard en niet louter politiek gemotiveerd. Voor Rassemblement National kan de procedure zelfs een electorale bijwerking hebben: door de grote aandacht blijft de partij zichtbaar en in de peilingen sterk, aldus Pas.

Mocht Le Pen toch buiten spel raken, staat Jordan Bardella al klaar als opvolger. Analisten denken dat zijn kandidatuur de kiezersbasis van RN grotendeels behoudt — sommige peilingen geven Bardella zelfs een iets beter uitgangspunt — hoewel er zorgen bestaan over zijn beperkte bestuurlijke ervaring. Deskundigen waarschuwen dat het ambt van president in Frankrijk veel macht omvat (denk aan defensie, buitenlands beleid, de benoeming van de premier en het ontbinden van het parlement), en dat ontbrekende ervaring relevant kan zijn.

Tot slot wijzen waarnemers erop dat nog veel kan veranderen vóór de verkiezingen in april 2027: campagnes, nieuwe onthullingen of stemmobilisatie door tegenstanders kunnen het kaartenhuis laten verschuiven. Vooralsnog blijft Rassemblement National, met of zonder Le Pen als kandidaat, de dominante kracht aan rechts in Frankrijk.