'Hoge verkeersboete verkapte belasting, waarborg tegen oneigenlijk gebruik nodig'

In dit artikel:

Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) roept de overheid op te stoppen met het structureel verhogen van verkeersboetes en eerdere stijgingen terug te draaien. In de eerste integrale evaluatie van de 35 jaar oude Wet Mulder waarschuwen onderzoekers dat boetes de laatste decennia zijn opgevoerd om begrotingstekorten te dichten, terwijl de wet bedoeld is voor efficiënte inning en verbetering van verkeersveiligheid. Onderzoeker Oberon Nauta benadrukt dat hiervoor andere middelen bestaan, zoals belastingen.

Sinds 1994 zijn boetebedragen met ongeveer 220% gestegen, terwijl de algemene prijsstijging rond de 70% lag. Die praktijk noemt het WODC “oneigenlijk gebruik” van de wet; het ondermijnt het vertrouwen in de overheid en kan draagvlak voor handhaving schaden. Eerder signaleerden ook het Openbaar Ministerie en het CJIB dat de bedragen problematisch zijn, maar pogingen van de Tweede Kamer om verlagingen af te dwingen, strandden; het demissionaire kabinet verdedigt de verhogingen als financieel noodzakelijk.

Een scherp punt in het rapport is de sterke opschaling bij niet-tijdig betalen: eerst 50% erbij, daarna verdubbeling, waardoor een boete van 250 euro snel 750 euro wordt. Dat werkt als afschrikmiddel maar brengt mensen zonder betaalcapaciteit in financiële problemen. Het WODC adviseert proportionele waarborgen en noemt een mildere verhoging (bijv. 25%) als alternatief.

Operationeel functioneert de Wet Mulder wel: jaarlijks worden circa acht miljoen boetes buiten de rechter om afgehandeld, minder dan 1% krijgt bezwaar en 93% wordt betaald.