NU+ | Doden door golven bij Tenerife: 'Waarschuwingen in de wind geslagen'

In dit artikel:

Op zondagmiddag sloegen hoge golven toe bij de westkust van Tenerife, in de buurt van het getijdenbad bij de kliffen van Los Gigantes; vier mensen kwamen daarbij om het leven. Drie slachtoffers werden direct meegesleurd door het water, een vierde overleed later in het ziekenhuis. Het is de tweede keer in twee maanden dat dodelijke slachtoffers zijn gevallen nadat bezoekers door een golf werden gegrepen; in november verloor onder anderen een 79-jarige vrouw uit Groningen het leven bij een vergelijkbare gebeurtenis.

Wetenschappers wijzen erop dat zulke krachtige golven geen lokaal, plotseling fenomeen zijn maar ontstaan door stormen ver weg in de Atlantische Oceaan. Die stormen zetten grote hoeveelheden energie in gang die zich als lange, regelmatige deining over duizenden kilometers kan voortplanten. Aan de kust van Tenerife speelt de onderwaterbodem een cruciale rol: de overgang van diep naar ondiep verloopt daar zeer abrupt, waardoor de energie van de deining wordt samengeperst en uitzonderlijk hoge rollers kunnen ontstaan.

Omdat de oorspronkelijke storm vaak ver weg woedt, komen deze golven soms aan bij een eiland terwijl het weer daar prachtig en kalm is; onderzoekers noemen dat 'blue sky events'. Juist die schijnbare rust maakt de situatie verraderlijk voor toeristen en recreanten bij getijdenbaden en rotskusten: mensen merken de kracht van een inkomende golf vaak pas te laat.

Desondanks zijn zulke golven goed voorspelbaar. Nederlandse en Spaanse experts zeggen dat de reeksen deining in kaart te brengen zijn en dat de Spaanse meteorologische dienst waarschuwingen heeft uitgegeven, die mogelijk niet zijn opgevolgd. Tenerife is door zijn ligging en bodemgesteldheid bijzonder vatbaar voor deze fenomenen, wat het eiland populair maakt bij surfers maar risicovol voor onvoorzichtige bezoekers. Vergelijkbare processen treden ook op bij surfbestemmingen als Californië en Hawaï.

Voor Nederland zijn extreem verreikende deininggolven onwaarschijnlijk doordat de Britse eilanden fungeren als natuurlijke breker; wel ontstaan er bij bepaalde weerssituaties ook hier af en toe nette surfdeinen.