Hoge energieprijzen, maar wat wil of kan de politiek daaraan doen?

In dit artikel:

De prijzen van gas, elektriciteit en olie stijgen opnieuw, net nu het stookseizoen voor de deur staat. Ook aan de pomp lopen de kosten op: diesel kost ongeveer 2,50 euro per liter. Daardoor groeit de druk op de federale regering om consumenten te beschermen, terwijl ze tegelijk naar zo’n 10 miljard euro zoekt om de begroting op orde te krijgen.

Vooruit-fractieleider Oskar Seuntjens pleit ervoor de drempel van het bestaande beschermingsmechanisme te verlagen. Wanneer energieprijzen een bepaalde grens overschrijden, kunnen de accijnzen dalen en vloeien extra btw-inkomsten gedeeltelijk terug naar de consument. Volgens Vooruit ligt die grens momenteel te hoog, waardoor de maatregel te laat in werking treedt. De partij schat dat haar voorstel gezinnen tot 100 euro per jaar kan besparen. N-VA-voorzitter Valerie Van Peel waarschuwde echter dat er nauwelijks budgettaire ruimte is. CD&V staat wel open voor een prijsbescherming.

Ook de Franstalige liberale MR wil ingrijpen bij brandstoffen. Minister van Energie Mathieu Bihet brengt een systeem opnieuw naar voren waarbij de accijnzen automatisch dalen zodra de prijzen aan de pomp stijgen. De MR wil zo de extra overheidsinkomsten uit hoge energieprijzen teruggeven aan burgers. De haalbaarheid daarvan is onzeker zolang de begrotingsonderhandelingen moeizaam verlopen, al nemen andere landen wel maatregelen.

De prijsstijgingen worden vooral veroorzaakt door internationale schaarste. De spanningen rond Iran en de blokkade van de Straat van Hormuz bedreigen de olietoevoer, terwijl de oorlog in Oekraïne de aanvoer van Russisch gas en de productie van diesel verstoort. Bovendien zijn de Europese gasvoorraden onvoldoende aangevuld. Energiedeskundige Joannes Laveyne wijst erop dat hoge prijzen ook investeringen in alternatieven kunnen versnellen. Elektrificatie kan volgens hem niet alleen de klimaatimpact verlagen, maar energie ook efficiënter gebruiken.