Hoe zeldzaam is de Grijze Wouw tegenwoordig in Nederland?
In dit artikel:
Tot voor kort was een Grijze Wouw in Nederland nog zeldzame spektakel; inmiddels verschijnen er jaarlijks meerdere exemplaren verspreid over het land, soms langere tijd. De soort maakt een duidelijke noordwaartse opmars in West-Europa, waardoor Nederland steeds vaker binnen het bereik valt.
Historisch gezien waren waarnemingen decennialang incidenteel en meestal dwaalgasten. Vanaf de jaren 2010 verschoof dat beeld en sinds 2014 neemt het aantal meldingen jaarlijks toe. De Commissie Dwaalgasten Nederlandse Avifauna telde tot en met 2021 in totaal 74 gevallen; daarna zijn de registraties opgelopen naar enkele tientallen per jaar, al is precieze telling lastig omdat dezelfde vogels op meerdere plekken worden gezien. Trektellen.nl laat veel records van migrerende vogels zien, vooral in 2025 en 2026.
Oorspronkelijk concentreert de soort zich in Spanje en Portugal, maar sinds de jaren negentig is er een sterke uitbreiding, vooral via Frankrijk naar het noorden. In Nederland worden Grijze Wouwen het hele jaar door gezien, met duidelijke pieken tijdens de voorjaarstrek (april–begin mei) en in het najaar (augustus–november). Voorjaarspassages lopen samen met zuidelijke of oostelijke wind, herfstwaarnemingen betreffen vaak jonge vogels.
Verspreiding strekt zich over heel Nederland uit, maar de meeste meldingen komen uit de zuidoostelijke helft (lijn Breskens–Lauwersmeer). Voorkeursmilieus zijn hoogveen, halfopen landbouwland en moerassige gebieden. In buurlanden zijn al territoriale vogels en nestbouw waargenomen (België, Denemarken) en in 2025 werden succesvolle broedgevallen in Noord-Duitsland en Hongarije gemeld. In Nederland zijn tot nu toe geen bevestigde broedgevallen; soms werden twee vogels samen gezien zonder tekenen van territoriumvorming (bijv. Oostvaardersplassen winter 2025/26).
Waarschijnlijk spelen bevolkingsgroei in kerngebieden, veranderende landschappen en klimaatverandering een rol bij deze noordelijke expansie, waardoor het een kwestie van tijd lijkt voordat de Grijze Wouw mogelijk ook in Nederland gaat broeden. Tekst: Hugo Wieleman & Arjan Boele (Sovon); beeld: Trektellen.nl.