Hoe Wilders zijn rol vanaf de zijlijn vervult

In dit artikel:

PVV-leider Geert Wilders vervulde tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen een andere rol dan hij gewend was. Doordat de PVV na interne onrust zeven zetels verloor, leidt PRO-leider Jesse Klaver nu de oppositie. Wilders sprak daardoor niet als eerste oppositieleider, maar profileerde zich vooral als commentator op het minderheidskabinet en zijn politieke rivalen.

Wilders lijkt als een van de weinigen aan te sturen op nieuwe verkiezingen. Al tijdens het eerste debat met premier Jetten diende hij een motie van wantrouwen in. Daarmee plaatste hij zijn partij volgens de analyse vooral aan de zijlijn. Klaver herinnerde Wilders bovendien aan kiezers in de Rotterdamse haven die zich door de PVV in de steek gelaten voelen, omdat de partij opnieuw geen regeringsverantwoordelijkheid neemt.

Toch had Wilders tijdens de debatten wel invloed op het kabinetsbeleid. Hij drong aan op een hardere aanpak van drugsgebruik en verwees naar het volgens hem genormaliseerde cocaïnegebruik. Premier Jetten zegde toe hier later op terug te komen. Ook steunde Wilders SGP-leider Chris Stoffer in diens kritische vragen aan CDA-leider Bontenbal over late abortussen in ziekenhuizen.

Verder analyseerde Wilders vooral de strategie van andere oppositiepartijen. Hij verweet D66-leider Jan Paternotte dat de oppositie weinig vertrouwen heeft in gesprekken met zowel links als rechts. Tegen JA21-leider Joost Eerdmans zei hij dat losse begrotingsakkoorden met het kabinet onverstandig zijn: volgens Wilders kunnen ze uiteindelijk tot een kabinetsval leiden, waarna JA21 met lege handen staat. Dat is opvallend, omdat Wilders zelf juist op een val van het kabinet aanstuurt. Vooralsnog krijgt hij daarin weinig steun, waardoor premier Jetten nieuwe verkiezingen alleen kan voorkomen door de oppositie verder tegemoet te komen.