Hoe vind je woorden voor voor de verbijsterende schoonheid, de pijn en de kracht van 'Xanuun'? | recensie ★★★★★

In dit artikel:

Xanuun — Somalisch voor ‘pijn’ — is de nieuwe, intens confronterende dansvoorstelling van het Groningse gezelschap X_Yusuf_Boss onder leiding van choreograaf Mohamed Yusuf Boss. De voorstelling, gepresenteerd in première op 30 januari in het Grand Theatre in Groningen, verwerkt verhalen van jonge Somaliërs die voor een tweede keer migreerden (van Nederland naar Engeland) en daar opnieuw te maken kregen met vijandigheid en geweld. Die ervaring van trauma en onrecht vormt het vertrekpunt voor een onderzoek naar wat zulke ervaringen met een mens doen.

Op het podium staan vijf dansers (Ada Daniele, Ser Sebico, Shara Maaskant, Eloy Cojal en Tara Salahshor) voor een decor van vijf grijze huizen; beeldprojecties van politiegeweld, de schaduw van een danser en steeds weer het aangrijpende gezicht van een kind versterken de beklemming. Scenografie van André Pronk en de dreunende, bezwerende composities van Rik van den Heuvel creëren een stroom van visuele en auditieve intensiteit: stroboscooplicht, een groene lichtregen en een piramide van licht zetten de dansers zowel gevangen als bevrijd in kleurvlakken en silhouetten.

Xanuun beweegt tussen concreet vertelbare scènes—zoals het gevecht met herinneringen en religieuze symbolen—en poëtische, bijna nachtmerrieachtige beelden (onder meer een schim achter een scherm). Het slotduet, waarin een danseres een vogel ontvangt, werkt als symbolische transformatie van wanhoop naar hoop en onderstreept thema’s van draagkracht, overgave en wederzijdse steun. De uitvoering werd met lovende vijf sterren ontvangen en is nog te zien in Drachten (6/2), Winschoten (22/4) en Zwolle (20–21/5).