Hoe Viktor Orbán onder deel bevolking geliefd blijft: 'Hij leerde Hongaren trots zijn'
In dit artikel:
Om de opkomst en langdurige macht van Viktor Orbán te begrijpen moet je terug naar 2010: hij keerde toen terug als premier temidden van een diepe recessie, met oplopende werkloosheid, krimpende koopkracht en stijgende staatsschuld. Orbáns antwoord was een politiek van nationale wederopstanding: minder afhankelijkheid van het buitenland en hernieuwde nationale trots, verpakt in een sterk wij-zij‑narratief dat maatschappelijke tegenstellingen verscherpt en politieke tegenstanders als onbetrouwbaar of vijandig bestempelt.
Onder zijn leiding maakte Fidesz, ooit een anti‑communistische liberale jongerenbeweging, een stevige koerswijziging naar rechts. Orbán profileerde zich als charismatische, strategische leider; zijn aanhang waardeert zijn retoriek en daadkracht. Tegelijkertijd bouwde zijn regering instituties en beleid uit die kritiek losmaakten—van het beperken van onafhankelijke media tot het belasten van tegenstanders en het scheppen van een politieke elite die economische kansen vaak via persoonlijke netwerken verdeelt.
Economisch kon Hongarije zichtbare vooruitgang boeken: wegen, spoorlijnen en regionale investeringen werden mede gefinancierd met miljarden uit de EU. Die geldstromen moesten het herstel ondersteunen, maar leverden ook beschuldigingen van vriendjespolitiek en corruptie op. Het Europese anti‑fraudebureau OLAF signaleerde bovengemiddeld veel verdachte uitgaven in Hongarije, en de EU blokkeerde tientallen miljarden vanwege zorgen over de rechtsstaat en misbruik van EU‑fondsen.
De politieke steun voor Orbán is inmiddels geslonken maar blijft substantieel: ongeveer een derde van de kiezers staat achter Fidesz, vooral onder laagopgeleiden, plattelandsbewoners en ouderen. Jongere generaties voelen zich vaker benadeeld door economische stagnatie (verergerd na de coronapandemie) en hebben meer toegang tot alternatieve informatiebronnen; zij zijn vaker teleurgesteld in Orbán. Zoals politica‑analist Zsuzsanna Végh samenvat: "Angstzaaierij speelde een grote rol" in het politieke discours waarmee Fidesz veiligheid en stabiliteit belooft — eigenschappen die vooral oudere kiezers aanspreken.
De mediastructuur is cruciaal: Fidesz domineert traditionele kanalen, maar onlinefora en sociale media ondermijnen die controle deels. In de actuele campagne legt Orbán de nadruk op stabiliteit en nationale veiligheid en neemt hij een harde lijn tegenover Oekraïne in, wat tot spanningen met EU‑partners leidt. Ondanks groeiende kritiek en vermeende zwakte van zijn onoverwinnelijkheidsmythe blijft Orbán een bepalende figuur in de Hongaarse politiek, dankzij een mix van economische verwezenlijkingen, gerichte politieke polariteit en een vaste kern van trouwe kiezers.