Hoe verkreeg deze omstreden wapenhandelaar zijn info over lucratieve deals bij Defensie?
In dit artikel:
De Limburgse handelaar Martijn W., die al langer onder vuur ligt en tegen wie een strafrechtelijk onderzoek loopt, heeft volgens onderzoek van Follow the Money met voorkennis lucratieve defensiedeals binnengesleept. Naar aanleiding van de onthullingen start het ministerie van Defensie een intern voorvalonderzoek.
Wie en wat: Martijn W. is een voormalige taxibedrijfseigenaar en touringcar- en baggerondernemer zonder duidelijke militaire achtergrond. Toch wist hij in korte tijd opdrachten van Defensie te verwerven ter waarde van naar schatting minimaal 200 miljoen euro, vooral voor bewapende boten en wapens bestemd voor Oekraïne. Zijn werkwijze bestond uit het nemen van aandelen in zowel een Spaanse scheepswerf als een Limburgs wapenbedrijf en zichzelf presenteren als onmisbare tussenpersoon die vraag en aanbod voor Defensie kon koppelen.
Hoe dat kon: na de Russische inval in 2022 versnelde Defensie de inkoopprocedures voor materieel aan Oekraïne en gebruikte vaker ‘single source procurement’—directe gunningen zonder openbare aanbesteding. Binnen COMMIT, de inkooporganisatie, werkt een tijdelijke Taskforce Oekraïne (TFU) die honderden mensen inzet; sinds 2022 is ruim 5,5 miljard aan hulp geleverd. FTM vond aanwijzingen dat Martijn W. toegang had tot vertrouwelijke informatie uit die kring: details over geplande aankopen en contractomvang die in principe alleen binnen Defensie thuishoren. Met die kennis kon hij doelgericht leveranciers benaderen, eigen producten toevoegen en deals voorbereiden nog vóórdat Defensie formeel aanbesteedde.
Bewijs en gedragingen: FTM bekeek communicatie en sprak met betrokkenen. Daaruit blijkt dat minstens twee medewerkers binnen COMMIT op de hoogte waren van zijn activiteiten; getuigen meldden dat een inkoper van de TFU leveranciers overtuigde via Martijn te leveren en dat tegen leveranciers werd gezegd dat levering “in aanwezigheid van” die inkoper gebeurde. Ook zijn er voorbeelden van Martijns rol als vermeende vertegenwoordiger van Defensie: een journalist werd aangesproken door een oud-marinier en nu consultant van Martijn, die zich voordeed als projectleider van een marineprogramma en vroeg om berichtgeving deels terug te nemen. De marine bevestigt dat zo’n verzoek niet namens het ministerie is gedaan.
Reacties en kritiek: Martijn W. ontkent onterecht over vertrouwelijke informatie te hebben beschikt en stelt dat Defensie hem vertrouwt — een uitspraak die hij eerder samenvatte met: “Boem. Klaar.” Deskundigen noemen het wél problematisch. Nathan Meershoek (Utrecht) wijst erop dat zelfs in crisistijd moet worden onderbouwd waarom met een leverancier wordt samengewerkt; fraude-expert Peter van Leusden signaleert mogelijke belangenverstrengeling en een ambtelijk lek, en adviseert melding bij onderzoeksdiensten als FIOD of Rijksrecherche bij serieuze aanwijzingen.
Beveiliging en procedures: opvallend is dat Martijn nooit door de MIVD is gescreend; Defensie zegt dat zijn contracten geen staatsgeheimen raken en daarom geen screening vereisten. Toch zou een veiligheidscheck zaken als justitiegeschiedenis, schulden en faillissementen aan het licht brengen — aspecten die wél op zijn cv voorkomen. Defensie voerde eerder conflicten met hem tijdens aanbestedingen (2019, 2024) maar stelt dat zij destijds geen juridische grond zag om samenwerking te weigeren; experts betwisten dat standpunt, omdat bij single-source-inkopen het ministerie zelf beslissingsmacht heeft over wie uitgenodigd wordt.
Gedrag rond geheimhouding: naast het verkrijgen van informatie zou Martijn ook zelf vertrouwelijke details hebben gedeeld met journalisten, zoals types drones die concurrenten gebruiken en contractomvang. Meerdere bronnen zeggen dat hij militairen actief probeerde te bevragen. Verschillende collega’s binnen TFU zouden al signalen van zijn werkwijze bij leidinggevenden hebben gemeld; het ministerie wil geen individuele uitspraken doen, maar benadrukt dat het de meldingen ziet als signaal en nu intern onderzoekt.
Waarom het ertoe doet: de zaak raakt aan integriteit van spoedinkopen voor Oekraïne, mogelijke corruptie en het risico dat vertrouwelijke binnenmilitaire informatie buiten de juiste kanalen lekt. Defensie heeft een intern onderzoek aangekondigd; kenners roepen op tot transparantie en, indien nodig, opschaling naar opsporingsinstanties. Follow the Money blijft de besteding van miljarden aan defensiematerieel volgen.