Hoe Trump zich steeds verder vastzuigt in de geopolitieke modder
In dit artikel:
Donald Trump staat internationaal geïsoleerd en raakt ook thuis onpopulair na bijna twee maanden van geopolitieke escalaties die meerdere regio’s tegelijk raken. Zijn buitenlands beleid wordt vaak voorgesteld in de geest van adviseur Stephen Miller, die het wereldbeleid samenvatte als “ijzeren wetten van kracht en macht”; dat idee verklaart volgens waarnemers waarom de VS streng optreedt tegen landen die niet gehoorzamen.
Samen met Israël startte de VS bijna twee maanden geleden een luchtoorlog tegen Iran wegens vermeend doorzetten van verrijking van nucleair materiaal. Die escalatie leidde onder meer tot de tijdelijke afsluiting van de Straat van Hormuz, wereldwijde onrust over olievoorziening en stijgende brandstofprijzen — met directe economische gevolgen. Tegelijkertijd voert Israël zware aanvallen tegen Hezbollah in Libanon met grote verwoestingen en veel doden; een duurzaam ontwapeningsresultaat lijkt voorlopig niet bereikt, ondanks een verlengd staakt‑het‑vuren dat Trump mede afdwingt.
De oorlog in Oekraïne dendert voort richting het vijfde jaar, terwijl Trump herhaaldelijk heeft geprobeerd Kyiv tot een nadelig vredesakkoord te bewegen. Voormalig Oekraïens minister Dmytro Kuleba vatte Trumps visie zo samen dat kleinere landen volgens hem moeten wijken voor de wil van sterkere machten: wie zich verzet — of dat nu Oekraïne tegen Rusland is of Venezuela tegen de VS — wordt in Trumps logica onaanvaardbaar. Veiligheidsexperts stellen dat Trump op meerdere borden tegelijk speelt (Iran, Israël/Libanon, Oekraïne, Rusland en China) en op vrijwel elk front weinig heeft bereikt.
Rusland profiteert van hogere olieprijzen om de oorlog in Oekraïne te blijven financieren. China is bezorgd over Midden‑Oosterse olie maar biedt Trump geen steun, en veel Europese NAVO‑landen en de EU houden zich afzijdig van het Iran‑conflict. Deskundigen waarschuwen dat de NAVO door deze ontwikkelingen verzwakt is. Binnen Washington ontbreekt een groot, ervaren diplomatiek team; vele specialisten bij Buitenlandse Zaken en Defensie zijn vertrokken of ontslagen, en Trump vertrouwt op een klein, relatief onervaren groepje onderhandelaars (waaronder vastgoedhandelaar Steve Witkoff, schoonzoon Jared Kushner, Marco Rubio en vice‑president J.D. Vance).
Het binnenlandse politieke draagvlak voor de Iranoorlog is mager: Trumps populariteit daalde naar ongeveer 39 procent, mede door hogere benzineprijzen en omdat veel MAGA‑aanhangers en rechts‑reactionaire influencers teleurgesteld zijn — Trump had immers beloofd geen nieuwe oorlogen te beginnen. Experts concluderen dat zijn strategie van onvoorspelbaarheid en druk niet heeft geleid tot duurzame oplossingen; in plaats daarvan heeft hij diplomatiek terrein verloren en zichzelf vastgereden in een complexe geopolitieke puinhoop.
Of de lopende onderhandelingen tussen Iran, de VS, Israël, Libanon, Rusland en Oekraïne tot stabiele, lange termijnoplossingen zullen leiden, is volgens veiligheidsspecialisten twijfelachtig. Hun vrees is dat Trump meer uit is op snelle, zichtbare overeenkomsten dan op structurele oplossingen die conflicten duurzaam kunnen beëindigen.