Hoe Thialf het schopte tot de beoogde schaatslocatie van de Franse Winterspelen
In dit artikel:
In mei 2024 bezoekt een kleine Franse delegatie onverwacht Thialf in Heerenveen. Het bezoek vloeit voort uit een privébezoek van een persoonlijke adviseur van de voorzitter van het Franse olympisch comité; Herbert Wolff (NOC-NSF), die later projectleider voor Nederland zou worden, is wegens vakantie niet aanwezig. Alexis Contin, voormalig langebaanschaatser en nu uitleggever over de Nederlandse schaatscultuur, ontvangt de Fransen en illustreert hoe indrukwekkend een vol Thialf kan zijn, ook al is de hal die dag leeg.
Achtergrond is dat het Internationaal Olympisch Comité (IOC) zijn criteria aanscherpt na onderzoek waaruit blijkt dat klimaatverandering het aantal geschikte locaties voor de Winterspelen sterk verkleint. Het IOC wil daarom grotere, regionaal verspreide Spelen om kosten en milieubelasting te beperken. Frankrijk wil bij de kandidatuur voor 2030 daarom wedstrijden in meerdere clusters rond de Alpen en Nice organiseren. Omdat Frankrijk zelf geen overdekte 400-meterbaan heeft, stelt het voor het langebaanschaatsen in het buitenland te laten plaatsvinden — een precedent in de olympische geschiedenis. Dat opent een unieke kans voor Thialf en Nederland.
In april 2025 reist een grotere Franse delegatie onder leiding van Cojop-voorzitter Edgar Grospiron naar Friesland. Op het landgoed Lauswolt wordt culinair en ceremonieel ingezet om de Fransen te behagen; tijdens dat bezoek ontvangt Nederland formeel het verzoek om het olympisch schaatstoernooi te organiseren. Meteen ontstaat een projectgroep met NOC-NSF, Thialf, de KNSB, gemeente Heerenveen, provincie Friesland en het ministerie van VWS. De KNSB’s ervaring met het organiseren van internationale toernooien in Thialf is doorslaggevend in het Nederlandse bod.
Het Nederlandse plan is gebaseerd op samenwerking: Franse topschaatsers zouden tot 2030 in Heerenveen kunnen trainen; de Fransen zouden op hun beurt hun expertise in inlineskaten delen. Als onderdeel van de pitch belooft Nederland de schaatshal en stad Heerenveen een Franse en olympische uitstraling te geven — van chansons tijdens pauzes en Franse kiosken tot aangepaste aankleding van het straatbeeld — om te voorkomen dat het schaatsen een losstaande, gevoelige discipline wordt ver van de rest van de Spelen.
Tegelijkertijd is er onrust binnen Cojop; interne conflicten en vertragingen leiden zelfs tot inmenging van president Macron. Dat maakt het besluittraject onvoorspelbaar, maar op 11 mei besluit Cojop formeel exclusief verder te praten met Nederland over Thialf. Wolff krijgt die avond persoonlijk felicitaties van Grospiron. De vooruitzichten zijn gunstig, maar niet definitief: er volgen nog intensieve onderhandelingen, vooral over geld — wie betaalt welke kosten en wie krijgt inkomsten uit kaartverkoop.
Onder Nederlandse topschaatsers leeft veel scepsis. Namen als Kjeld Nuis en anderen uitten zorgen dat schaatsen op 1.000+ kilometer afstand van het hoofdevenement het ‘olympische gevoel’ kan ondermijnen. De Nederlandse organisatie erkent deze bezwaren en presenteert plannen om toch een overtuigende olympische ervaring in Friesland te scheppen, inclusief het idee van een ‘luchtbrug’ tussen Frankrijk en Friesland om officials, leden van het IOC, topsporters en de Koning snel te vervoeren tussen locaties.
Financieel roept het plan extra vragen op. Thialf draait de laatste jaren vaker op overheidssteun en er is recent gecommuniceerd over een verwacht tekort van enkele miljoenen. Provincie en gemeente geven echter aan bereid te zijn garanties te bieden: zij zien de potentie van een iconisch evenement en zijn bereid middelen vrij te maken. Voor de uiteindelijke toewijzing zijn dergelijke garanties essentieel.
De definitieve beslissing valt pas eind juni tijdens een IOC-vergadering in Lausanne. In Nederland heerst voorzichtige optimisme: de gesprekken met Cojop hebben vertrouwen gegeven, maar men benadrukt dat dit slechts een stap in een langere procedure is. Projectleider Wolff vergelijkt de situatie met het bereiken van de WK-finale in 2010: een belangrijke prestatie, maar het kampioenschap moet nog gewonnen worden.