Hoe Theo (52) uit Gieten de WOII-jeep van zijn overleden vriend Johan een nieuw leven gaf
In dit artikel:
Dertig historische legervoertuigen uit de Tweede Wereldoorlog trokken op Bevrijdingsdag in colonne door het noordoosten van Groningen, in navolging van de route die bevrijders 82 jaar geleden maakten tussen Delfzijl, Wagenborgen en Farmsum. De optocht, georganiseerd door leden van de stichting Keep Them Rolling en geleid door oorlogsgids Joël Stoppels uit Groningen, verzamelde op het terrein van Groot Bronswijk in Wagenborgen veel toeschouwers.
Eigenaren van de voertuigen combineerden passie voor restauratie met persoonlijke herinneringen aan de oorlog. Theo Brink (53) uit Gieten rijdt in een Willys Jeep uit 1942 die hij in 2019 van zijn zieke vriend Johan overnam; in de auto bewaart hij een door Johan geschreven briefje en voelt zich verantwoordelijk voor het behoud ervan. Brinks interesse in de oorlogsgeschiedenis wordt deels verklaard door het familieverleden: zijn opa raakte gewond bij het bombardement op vleesverwerkingsfabriek Udema op 12 april 1945, verloor een arm en moest later noodgedwongen de kost verdienen met optredens. Dat trauma speelt nog door in familieverhalen.
Andere deelnemers laten technische en historische variatie zien. Jos Hamminga (52) uit Meeden presenteerde een GMC-truck die tijdens de oorlog manschappen, brandstof en munitie vervoerde; het type is niet zeldzaam (er werden circa 600.000 gebouwd) maar voor hem is het onderdeel van een verzameling waar wekelijks aan wordt gesleuteld. De Canadees John Cooper (61) reisde uit Ottawa naar Groningen om hulde te brengen aan zijn stiefvader John T. Allen, die in Wagenborgen vocht en de oorlog overleefde. Otto Brinkhuizen (75) uit Groningen nam deel met een Willys-jeep omdat zijn oorlogsmotor — een Harley-Davidson WLA Liberator uit 1942 — in reparatie is; die motor wordt historisch geassocieerd met verkennings- en koeriersdiensten tijdens de bevrijding en heeft zelfs in parades in New York gereden.
De manifestatie verwees ook naar de zware slotfase van de oorlog in deze regio: na de bevrijding van Groningen op 16 april 1945 streden geallieerden en Duitse troepen nog wekenlang in de zogeheten ‘Delfzijl Pocket’. Vanaf 21 april vielen er felle gevechten in en rond Wagenborgen en Appingedam; 102 Canadezen verloren daar het leven. Duitse eenheden gaven zich uiteindelijk op 1 en 2 mei over.
De rit van Bevrijdingsdag was zowel een technisch eerbetoon aan gerestaureerd materieel als een persoonlijke en lokale herdenking van gebeurtenissen en nabestaanden uit de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog.