Hoe raakt de wereld af van steenkool, olie en gas? Vandaag begint eerste alternatieve klimaattop
In dit artikel:
Vandaag gaat in de Colombiaanse kuststad Santa Marta een alternatieve klimaattop van start, waar zo’n zestig landen willen samenwerken aan een uitfasering van olie, gas en steenkool. Het initiatief ontstond tijdens de vorige klimaattop in Brazilië, waar een wereldwijde afspraak over het stoppen met fossiele brandstoffen mislukte. Op 20 november 2025 kondigden Colombia en Nederland daarom aan een eigen bijeenkomst te organiseren; vijf maanden later openen de deelnemers in Santa Marta de onderhandelingen en werkbijeenkomsten.
Gustavo Petro, de Colombiaanse president en gastheer, profileert zijn land expliciet als tegenstander van fossiele exploitatie en noemt die ontwikkeling zelfs “vernietiging”. Naast Colombia zijn Europese landen als Nederland en België (met federale klimaatminister Jean-Luc Crucke) betrokken bij de organisatie. De conferentie brengt politici, wetenschappers, vakbonden, bedrijfsvertegenwoordigers, inheemse gemeenschappen en activisten samen om drie kernvragen te bespreken: hoe economische afhankelijkheid van fossielen te verminderen, hoe vraag en aanbod van fossiele brandstoffen af te bouwen, en hoe internationale samenwerking hiervoor te versterken.
Wetenschappers pleiten voor onmiddellijke emissiereducties en willen afspraken over een verbod op nieuwe olie-, gas- en kolenprojecten. België legt de nadruk op het terugdringen van internationale scheepvaartemissies en op mechanismen die CO2 een prijs geven, zoals het Europese emissiehandelssysteem. De top krijgt steun van prominente klimaatactors uit het recente VN-circuit, die hopen dat Santa Marta het debat over uitstappen uit fossielen op hoog politiek niveau houdt.
Tegelijk zijn er duidelijke beperkingen. De ongeveer zestig deelnemers vertegenwoordigen samen slechts circa 17% van de wereldwijde broeikasuitstoot: grote vervuilers zoals China, de Verenigde Staten, India en Rusland blijven weg, en oliekolossen als Saudi-Arabië hebben bedankt. Wel zitten er enkele belangrijke producenten aan tafel — onder meer Noorwegen, Canada, Australië, Nigeria, Brazilië en Mexico — waardoor het onderwerp niet volledig losstaat van de realiteit van productie.
Critici wijzen erop dat de impact van de alternatieve top afhangt van of deze ‘coalitie van de gewilligen’ in staat is andere grote spelers later te overtuigen en haar voorstellen te laten doorwerken in de formele VN-onderhandelingen. Santa Marta moet vooral het vastgelopen multilaterale proces opnieuw in beweging brengen en concrete, uitvoerbare stappen formuleren die ook in bredere internationale fora draagvlak kunnen krijgen.